ارزیابی توان نهال‌های آکاسیا ویکتوریا (Acacia victoriae) در جذب فلزهای سنگین سرب و روی

Abstract

به‌منظور بررسی اثر جذب فلزهای سنگین سرب و روی بر نهال‌های سه‌‌ماهة <em>Acacia victo</em><em>r</em><em>iae</em> در یک طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار با پنج غلظت از محلول نیترات‌ سرب 0، 50، 250، 500 و 1000 میلی‌گرم بر لیتر و چهار غلظت از محلول سولفات‌ روی 0، 50، 250 و 500 میلی‌گرم بر لیتر نهال‌ها تحت تیمار قرار گرفتند. سپس نمونه‏ها برداشت و برخی از صفت‌های مورفولوژی و مقدار تجمع سرب و روی در اندام‌های مختلف قرائت شد. نتایج کاربرد سطوح سرب نشان داد که برخی از صفت‌های مورد بررسی تحت تأثیر سرب قرار گرفتند. علائم مورفولوژی اثر سرب در نهال‌ها با زرد شدن برگ‌ها، تغییر رنگ ریشه‌ها، کاهش شادابی و زنده‌مانی در غلظت 1000 میلی‌گرم بر لیتر همراه بود و بیش از 70 درصد (2518 میلی‌گرم بر کیلوگرم) از مجموع سرب جذب‌شده در ریشه‌های این‌گونه تجمع یافت. نتایج کاربرد روی نشان داد که بیشتر صفت‌های بررسی‌شده تحت تأثیر روی قرار گرفتند. علائم مورفولوژی اثر روی در این‌نهال‌ها با کاهش قطر ریشه، ارتفاع و زی‌توده گیاه در غلظت 500 میلی‌گرم بر لیتر ملاحظه شد و حدود80 درصد روی (2_/3046 میلی‌گرم بر کیلوگرم) جذب‌شده در ریشه‌های این‌گونه تجمع یافت. با توجه به‌ضریب تجمع زیستی، عامل انتقال و سیستم ریشه‌ای قوی، <em>A. victo</em><em>r</em><em>iae</em> به‌عنوان گونۀ تثبیت‌کنندة سرب و روی و براساس مقدار تجمع سرب در اندام‌ هوایی گیاه در غلظت 1000 میلی‌گرم بر لیتر می‌توان بیان کرد که این‌گیاه خصوصیت بیش‌اندوزی دارد و پس از بررسی‌های تکمیلی می‌توان در فناوری گیاه‌پالایی از آن استفاده کرد.