تاثیر احتمالی ورود شانه دار Mnemiopsis leidyi روی ترکیب گونه ای، صید و ذخایر کیلکا ماهیان در حوزه جنوبی دریای خزر (سالهای 80-1376)

Abstract

<br /> <br /> <br /> <br /> کیلکا ماهیان در دریای خزر شامل سه گونه: کیلکای آنچوی، کیلکای چشم درشت و کیلکای معمولی بوده و بیشترین ذخایر و صید ماهیان را بخود اختصاص می‌دهند. صید این ماهیان در قسمت ساحلی (اعماق 40 تا 100 متری) با استفاده از تور قیفی و نور زیر آبی انجام می‌شود. حداکثر صید این ماهیان در ایران، طی سالهای 1377 و 1378 به ثبت رسید (حدود 85 هزار تن). برغم افزایش تلاش صیادی در سالهای 1379 و 1380 میزان صید بشدت کاهش یافت. صید در واحد تلاش نیز در استان مازندران از سال 1376 به بعد و در استان گیلان از سال 1378 به بعد روند کاهشی شدیدی را نشان می‌دهد. بررسیهای انجام شده در مناطق صید تجاری ایران نشان می‌دهد که ترکیب گونه‌ای کیلکا ماهیان تغییر یافته و فراوانی نسبی کیلکای معمولی از سال 1377 به بعد افزایش یافته است. همچنین این ماهی در تمام طول سال در صید تجاری مشاهده می‌گردد در صورتیکه در سالهای گذشته فقط در ماههای گرم سال (فصول بهار و تابستان) مشاهده می‌گردید. براساس گزارش صیادان و مشاهدات شخصی، طی سالهای 1378 تا 1380 شفافیت آب دریا بشدت کاهش یافته و در صید تجاری گونه Mnemiopsis leidyi بفراوانی یافت شد. همزمان با مشاهده فراوانی زیاد شانه دار (Mnemiopsis leidyi ) از سال 1378 به بعد، میزان صید و صید در واحد تلاش کیلکا ماهیان بشدت کاهش یافته است و به احتمال زیاد علت اصلی کاهش ذخایر کیلکا ماهیان نیز وجود Mnemiopsis leidyi می‌باشد. این نگرانی وجود دارد که مشابه دریاس سیاه، کیلکا ماهیان در دریای خزر نیز بشدت دچار آسیب شوند.