تأثیر مدیریت سود تعهدی و واقعی بر ارزش شرکت: پژوهشی در شرکت‌های پذیرفته ‌شده در بورس اوراق بهادار تهران

Abstract

هدف: در این پژوهش، تأثیر مدیریت سود تعهدی و واقعی بر ارزش شرکت بررسی شده است. بدین ترتیب، یافته‌های پژوهش، علاوه بر ارزیابی اثرهای مدیت سود بر ارزش شرکت، به‌علت استفاده از معیارهای نوین در ارزشیابی ارزش شرکت‌ها، به توسعه ادبیات مالی در این زمینه نیز کمک خواهند کرد. روش: برای دستیابی به هدف پژوهش، اطلاعات مالی 180 شرکت پذیرفته ‌شده در بورس اوراق بهادار تهران برای دوره زمـانی 1387 تا 1397 بررسی شد. فرضیه‌های پژوهش نیز با استفاده از مدل‌های رگرسیونی چندمتغیـره بـا داده‌هـای ترکیبی آزمون شد. یافته‌ها: بر اساس یافته‌های پژوهش، مدیریت سود تعهدی، از طریق اقلام تعهدی اختیاری و مدیریت سود واقعی، از طریق هزینه‌های تولید غیرعادی و جریان‌های نقد عملیاتی غیرعادی، تأثیر مثبت و معناداری بر ارزش شرکت ناشی از جریان نقد آزاد دارد. اما، بین مدیریت سود واقعی از طریق هزینه‌های اختیاری غیرعادی و ارزش شرکت ناشی از جریان نقد آزاد، رابطه معناداری مشاهده نشد. این در حالی است که تأثیر مدیریت سود تعهدی، از طریق اقلام تعهدی اختیاری و مدیریت سود واقعی، از طریق هزینه‌های تولید غیرعادی و جریان‌های نقد عملیاتی غیرعادی بر ارزش شرکت ناشی از ارزش افزوده اقتصادی منفی و معنادار بوده است. همچنین، مدیریت سود واقعی از طریق هزینه‌های اختیاری غیرعادی بر ارزش شرکت ناشی از ارزش افزوده اقتصادی، تأثیر مثبت و معناداری داشته است. نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان دادند که مدیریت سود، ارزش شرکت‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد. این تأثیر، در برخی موارد مثبت و در برخی دیگر منفی است. این موضوع نشان می‌دهد که دستکاری اقلام تعهدی اختیاری و فعالیت‌های واقعی بر ارزش شرکت‌ها، اثرهای متفاوتی دارد که می‌تواند منافع ذی‌نفعان را در شرکت با خطر جدی مواجه کند.