ارائه مدلی برای ارزیابی اثربخشی مدیریت ریسک در صنعت بانکداری

Abstract

هدف: هدف از مقاله حاضر، ارائه مدلی برای ارزیابی اثربخشی مدیریت ریسک با توجه به ویژگی‌های محیطی و شرایط حاکم بر صنعت بانکداری است. بر خلاف پژوهش‌های قبلی، در این پژوهش، به تمام ابعاد ریسک توجه شده است. همچنین، با توجه به اینکه بیانیه‌های کمیته بال، الزامات حداقلی برای تعیین سلامت مالی بانک‌ها ارائه می‎کند، این پژوهش، شاخص‌هایی برای ارزیابی اثربخشی مدیریت ریسک بانک‌‎ها، با در نظر گرفتن بیانیه‌های کمیته بال، استانداردهای گزارشگری مالی بین‌المللی و بیانیه‌های کمیته کوزو ارائه کرده است. روش: در این پژوهش از روش کیفی و رویکرد مبتنی بر نظریه‌پردازی زمینه بنیان استفاده شده است. برای این منظور، با اخذ نظرهای خبرگان صنعت بانکداری و به‌ویژه اعضای کمیته ریسک بانک‌ها، ضمن استخراج ریسک‌های صنعت بانکداری کشور و همچنین عوامل مؤثر بر اثربخشی مدیریت ریسک، مدل یکپارچه ارزیابی اثربخشی مدیریت ریسک ارائه شده است. یافته‌ها: بانک‌های کشور با ریسک‌های مالی، عملیاتی، استراتژیک، تجاری و ریسک وقایع مواجه‌اند. یافته‌ها نشان داد که اثربخشی مدیریت ریسک را می‌توان با 47 شاخص و در طبقات مالی، عملیاتی، استراتژیک، تجاری و وقایع ارزیابی کرد. بر اساس نتایج، علاوه بر عملکرد بانک مرکزی، وضع قوانین جدید و تغییر قوانین و مقررات، در بهبود اثربخشی مدیریت ریسک توسط بانک‌ها، مهم‌ترین نقش را ایفا می‌کند. در نهایت، مدیریت ریسک اثربخش، علاوه بر پیامدهای مثبت برای سازمان، در سطح جامعه و بین‌الملل نیز دارای پیامدهای مثبت است. نتیجه‌گیری: بر اساس شاخص‌های به‌دست‌آمده در این پژوهش، می‌توان گفت، علاوه بر شاخص‌های متداولی که برای ارزیابی اثربخشی مدیریت ریسک وجود دارد، شاخص‌های دیگری نیز بر مبنای محیط اقتصادی کشور ایران، در ارزیابی اثربخشی مدیریت ریسک صنعت بانکداری کشور مؤثر است.