بررسی وضعیت تکثیر طبیعی و تعیین زمان و مکان تخمریزی ماهی سیاه کولی (Vimba vimba persa Pallas , 1814) در سفید رود

Abstract

<br /> <br /> <br /> <br /> این مطالعه در قالب پروژه بررسی وضعیت تکثیر طبیعی ماهیان اقتصادی مهاجر دریای خزر در سفیدرود، از آذر ماه 1378 تا دیماه 1379 با استفاده از پره های با چشمه 2 تا 22 میلیمتر، تور پرتابی با چشمه 6 تا 15 میلیمتر (گره تا گره مجاور) و دستگاه صید الکتریکی انجام شد.<br />نتایج بررسی 621 مولد و 1136 لارو و ماهیان جوان تا انگشت قد نشان داد که زمان کوچ تخم ریزی به سفیدرود اواخر بهمن تا تیر ماه و اوج آن از نیمه دوم فروردین تا اواخر اردیبهشت می باشد. طول چنگالی در نرها 116 تا 208 (17.95 153.1±) و در ماده ها 122 تا 222 (16.46 ± 173.5) میلیمتر، وزن کل بدن در نرها 21.1 تا 116.1 (19.23 ± 52.92) و در ماده ها 23.1 تا 170 (22.88 ± 77.90) گرم اندازه گیری شد. نرهای 2 تا 6 (0.86 ± 3.53) ساله و ماده های 3 تا 7 (0.92 ± 4.19) ساله در تخم ریزی شرکت نموده و سن بلوغ آنها بترتیب 2 و 3 سال تعیین شد. در مجموع، نرها 51.82 و ماده ها 48.18 درصد مولدین را تشکیل می دادند که این نسبت تنها در اردیبهشت ماه تفاوت معنی دار داشت. وزن گناد در نرها 1.13 تا 7.92 (میانگین 0.29 ± 2.89) گرم و در ماده ها 3.21 تا 25.47 (میانگین 1.52 ± 10.40) گرم بود. این عامل در خرداد ماه بیشترین مقدار را داشته و در مولدین ماده با افزایش فاصله از مصب افزایش می یافت. 85.7 درصد ماده ها دارای شاخص گونادوسوماتیک (GSI) بین 11 تا 19 درصد و 95.5 درصد نرها دارای GSI بین 3 تا 8 درصد بودند.<br />تخم ریزی این ماهیان اواسط اردیبهشت تا اواخر تیر ماه (اوج در خرداد) در دمای آب 18 تا 29 درجه سانتیگراد و بر روی بسترهای قلوه سنگی و سنگریزه ای در طی شبانه روز، در فاصله 25 تا 79 کیلومتری دهانه سفیدرود در رودخانه اصلی و شاخابه های فرعی آن (دیسام و زالکی روخان) انجام می گیرد که منطقه کیسوم (30 کیلومتری مصب) تا سد سنگر (52 کیلومتری مصب) و شاخابه دیسام بعنوان مهمترین مناطق زاد و ولد سیاه کولی تعیین شدند.