بررسی امکان تولید خمیر و کاغذ از علف‌های هرز

Abstract

افزایش روزافزون مصرف فراورده‌های کاغذی از یک طرف و محدودیت منابع چوبی از طرف دیگر، اهمیت توجه به منابع لیگنوسلولزی غیرچوبی را بیش از پیش آشکار می‌سازد. در این بین گونه‌های علفی نظیر انواع علف هرز و گیاهان خودرو می‌توانند مورد ارزیابی قرار بگیرند. در این تحقیق، امکان تولید خمیرکاغذ و کاغذ از سه گونه گیاهی بومی منطقه اردبیل با نام‌های تاتاری، توق و پاپیروس مورد آزمون قرار گرفتند. ابتدا مقدار ترکیبات شیمیایی آنالیز و سپس پارمترهای خمیر و کاغذ حاصل از گونه‌ها اعم از میزان بازده، وازد، عدد کاپا، درجه روشنی، ضخامت، مقاومت به عبور هوا و شاخص‌های ترکیدگی، پارگی، تاه‌خوردگی ارزیابی گردیدند. بر اساس نتایج تحقیق، میانگین مقادیر سلولز، لیگنین و مواد استخراجی برای گونه توق به ترتیب 15/38 ، 5/13 و 72/4 و برای گونه ی تاتاری به ترتیب 25/38 ، 3/10 و 95/2 وبرای گونه پاپیروس به ترتیب 8/38 ،2/19 و 4/4 اندازه‌گیری شد. بازده خمیر سودا و کرافت برای گونه پاپیروس بیشتر از گونه های توق و تاتاری بوده و در محدوده خمیر سودا حاصل از کاه گندم قرار دارد. با این وجود، مقادیر بازده برای هر سه گونه کمتر از خمیرهای سودا حاصل از باگاس و گونه‌های پهن برگ است. ارزیابی شاخص‌های مقاومتی، گونه های پاپیروس و تاتاری در محدوده‌ خمیر سودا حاصل از کاه گندم و گونه توق را در محدوده گونه‌های پهن برگ قرار می‌دهد. در نهایت، با توجه به کمبود مواد لیگنوسلولزی از یک طرف و حجم قابل توجه گونه‌های علفی که کاربرد خاصی برای این گونه ها تعریف نشده است، می توان با استحصال و کاربرد این گونه‌ها، بخشی از کمبود مواد اولیه را جبران نموده و با برداشت صنعتی این گونه‌ها، آلودگی زیست محیطی ناشی از آن‌ها را کاهش داد.