ظرفیت تمدن‌سازی گفتمان انقلاب اسلامی دکتر شهلا باقری

Abstract

<strong>چکیده</strong> مقاله حاضر با هدف پاسخ به پرسش‌هایی مانند چیستی دلایل بسط‌یافتگی و توسعه و پیشرفت گفتمان انقلاب اسلامی در گستره منطقه‌ای و جهانی و بررسی همگرایی عوامل مؤثر بر تسلط گفتمان انقلاب اسلامی و عوامل مؤثر بر اشاعه تمدنی این گفتمان نگاشته شده است. در این راستا تحلیل گفتمان هم در جایگاه نظریه و هم در جایگاه روش مورد استفاده قرار گرفته است. کسب قابلیت‌های راهبردی در حوزه تمدنی از طریق خصوصیات تمدن، ویژگی‌های اشاعه تمدنی انقلاب و خصایص فرهنگی آن، درک سازوکارهای پویای فرهنگ و نیز قابلیت نظام‌سازی در حوزه‌های اجتماعی قابل درک و استحصال است. در گفتمان انقلاب اسلامی، دال مرکزی، «هویت اسلامی و انقلابی» است. گفتمان اصول‌گرایی شیعی به عنوان بیان اُخری گفتمان انقلاب اسلامی، دال «توسعه و پیشرفت متعالیه» را به عنوان «دال مرکزی تمدن‌ساز گفتمان انقلاب اسلامی» معرفی می‌نماید که با کاشفیت از اشاعه تمدنی انقلاب اسلامی، قابلیت و ظرفیت اشاعه و بسط‌یافتگی گفتمان انقلاب اسلامی را در سطوح ملی، منطقه‌ای و جهانی نمایندگی می‌کند و با توجه به عناصر و عوامل استیلابخش (هژمونیک‌ساز) چهارگانه، قابلیت برنامه‌ریزی هوشمندانه و دیرپا می‌یابد. عاملیت سیاسی و فرهنگی گفتمان انقلاب اسلامی همراه با بهره‌گیری از فرایند طرد و برجسته‌سازی و دسترسی (رو به وسعت) و اعتبار (رو به فزون) نسبت به سایر گفتمان‌ها (مدرنیته) هم از عوامل استیلابخش اولیه تکوینی و هم از عوامل زمینه‌ای مؤثر بر فرایند تمدن‌سازی و بسط‌یابندگی تمدنی انقلاب در مراحل توسعه‌ای آن محسوب می‌گردد.