بررسی تولیدات اولیه با تاکید بر کلروفیل-آ و وزن تر فیتوپلانکتون در ساحل جنوبی دریای خزر-منطقه گهرباران

Abstract

زی­توده فیتوپلانکتون و غلظت کلروفیل-آ از پارامترهای مهم در برآورد تولیدات اولیه اکوسیستم آبی محسوب می­شوند. هدف از مطالعه حاضر تعیین کلروفیل-آ و فهم تغییرات این فاکتور در ارتباط با ترکیب فیتوپلانکتونی و عوامل غیر زیستی (محیطی و مواد مغذی) در اکوسیستم ساحلی دریای خزر در منطقه گهرباران می­باشد. نمونه­برداری بصورت ماهانه در لایه­های سطح، 5 و 10 متر از اعماق 5، 10 و 15 متری طی سال 1392 صورت­گرفت. بر اساس نتایج، حداقل و حداکثر میانگین (SE±) زی­توده بتریتب در تابستان (16± 94) و زمستان (106± 1209) میلی­گرم در مترمکعب بدست­آمد. حداقل و حداکثر میانگین (SE±) کلروفیل-آ بترتیب در بهار (05/0± 39/0) و پاییز (23/0± 56/4) میکروگرم بر لیتر ثبت شد. تغییر الگوی گونه­های غالب فیتوپلانکتون در فصول مختلف نقش مهمی در ارتباط بین محتویات کلروفیلی­سلول با پارامترهای غیرزیستی نشان داد. دما در فصول تابستان و پاییز، غلظت ماده مغذی فسفر در بهار، نیتروژن در تابستان و سیلیس در بهار و زمستان دارای اثر معنی­دار بر بروز عدم تطابق بین الگوی تغییرات وزن­تر فیتوپلانکتون و غلظت کلروفیل بودند. نتیجه اینکه، تفاوت در الگوی تغییرات کلروفیل و زی­توده بیانگر ضرورت توجه در انتخاب پارامتر مناسب به منظور برآورد تولیدات اولیه و پیش­بینی شکوفایی جلبکی بخصوص در محل استقرار قفس­های پرورش ماهی (پن و کیج) است. زیرا تغییر در سطح ارتباط کلروفیل-آ و زی­توده می­تواند به خطاهای واضح در تفسیر نتایج و نیز مشاهدات میدانی غیرمنتظره ختم شود.