ارزیابی و تحلیل میزان فلزات سنگین Cd, Hg, Ni, Pb هوای محیط استان‌های در معرض ریزگرد و غبار در ایران (مطالعه موردی: 5 استان)

Abstract

آلودگی هوا به لحاظ ماهیت سیال بودن هوا، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. مهم‌ترین مشکلات محیط‌زیستی در مناطق شهری و صنعتی که سلامت انسان‌ها را تهدید می‌کند ناشی از همین امر می‌باشد که از جمله این آلاینده‌ها، وجود ذرات معلق در هوا و ایجاد پدیده ریزگردهاست. پدیده ریزگردها نه تنها به مرزهای تقسیمات جغرافیایی درون کشوری محدود نمی‌شود، بلکه هم اکنون ماهیت فرامرزی و حتی منطقه‌ای به خود گرفته است. شناخت کمی و کیفی ریزگردها نقش مهمی در زمینه تعیین منشای، برنامه‌ریزی جهت مهار و مقابله با آنها ایفا می‌کند. در این راستا، با توجه به احتمال حضور فلزات به همراه ذرات گرد و غبار، آنالیز فیلترهای تفلونی و فایبرگلاس در ایستگاه‌های پایش آلودگی هوا در 5 استان مختلف ایران در زمان‌هایی که بیشترین آلودگی وجود داشت، جهت اندازه‌گیری فلزات انتخاب شد. هدف از تحقیق حاضر، پایش آلودگی فلزات هوابرد، به منظور تعیین میزان فلزات Pb, Ni Cd, و Hg در فیلترهای هوا (تفلونی و فایبر گلاس) می‌باشد. نمونه فیلترهای نصب شده در ایستگاه‌های پایش آلودگی هوای استان‌های همدان، سیستان و بلوچستان، هرمزگان، کرمان و زنجان در زمان‌هایی که بیشترین آلودگی وجود داشت، جمع‌آوری و میزان فلزات پس از هضم اسیدی توسط دستگاه جذب ‌اتمی اندازه‌گیری شد. نتایج به‌دست آمده در این تحقیق نشان داد که میزان سرب و جیوه اندازه‌گیری شده در هر دو نوع از فیلترهای هوا (تفلونی و فایبر گلاس) در کلیه استان‌های هدف، براساس استانداردهای معتبر جهانی EU Target WHO, California, و Federal، زیر حد مجاز آلودگی می‌باشد. در خصوص میزان فلزات نیکل و کادمیوم اندازه‌گیری شده در فیلترهای فوق در بعضی از ایستگاه ها براساس استانداردهای معتبر جهانی EU Target WHO، غلظت آن‌ها زیر حد مجاز آلودگی و در بعضی دیگر، در محدوده استانداردهای معتبر جهانی مشاهده شد.