بررسی پراکنش زمانی- ‌مکانی دماهای فرین گرم در ایران

Abstract

این پژوهش با هدف بررسی زمانی- مکانی روند گرماهای فرین ایران انجام شده است. برای این کار از داده‎های روزانه‎ی دمای 663 ایستگاه اقلیمی و همدید کشور در بازه‎ی زمانی 1/1/1340 تا 11/10/1383 بهره‎برداری شده است. با استفاده از روش کریگینگ داده‎ها بر روی یاخته‎های 15×15 کیلومتر درون‎یابی شدند. به این ترتیب، آرایه‎ای به ابعاد 7187×15992 تشکیل شد. برای شناسایی روزهای فرین گرم از نمایه‎ی انحراف بهنجار شده‎ی دما (NTD) بهره بردیم. پس از شناسایی روزهای فرین گرم، روند آن برای پهنه ایران در ماه‌های مختلف سال در طول دوره آماری مورد مطالعه محاسبه شد. نتایج نشان داد که به غیر از ماه بهمن و اسفند در دیگر ماه‌ها بخش بزرگی از کشور روزهای فرین گرم روند مثبت نشان می‌دهند. بیشترین درصد گسترش روند مثبت از نظر روزهای همراه با گرماهای فرین به ترتیب مربوط به ماه‌های شهریور، دی و اردیبهشت است و به صورت پهنه‌ای وسیع و یکپارچه در بیشتر مناطق شرق، جنوب، مرکز و جنوب شرق کشور قرار گرفته‌اند. درحالی‌که بیشترین درصد گسترش روند منفی تعداد روزهای همراه با گرماهای فرین، مربوط به ماه‌های اسفند و بهمن است که بخش‌هایی کوچک از کشور را بیشتر در غرب و شمال به صورت پراکنده در بر گرفته‌اند. <strong> </strong> <strong> </strong>