متداول‌ترین تکنیک‌های تصمیم‌گیری چند شاخصه در مسایل محیط‌زیستی

Abstract

دنبال کردن آینده پایدار برای محیط‌ زیست، یک چالش مهم برای تصمیم‌گیری در تمام سطوح مدیریت است. تصمیم‌گیری برای ایجاد، کنترل یا هدایت سیستم‌ها، نیازمند مدل‌هایی است که بتوانند همه‌ی عوامل اثر‌گذار، ذی‌نفعان و محیط پذیرنده را در نظر بگیرند. هدف این مطالعه کمک به مدیران و فعالان در حوزه محیط‌زیست برای انتخاب بهترین مدل تصمیم‌گیری چندشاخصه، با توجه به ویژگی‌های منحصر به فرد هر روش، برای پروژه مورد نظر است. تنوع تکنیکی گسترده مدل‌های تصمیم‌گیری چندشاخصه سبب سردرگمی کاربران و تحلیلگران در انتخاب و بکارگیری مدل مناسب در مواجهه با مسائل دنیای واقعی شده است. در مسایل مشابه، مدل‌های مختلف تصمیم‌گیری چندشاخصه حداقل در 40 درصد مواقع رتبه‌بندی و نتیجه‌ای متفاوت با یگدیگر ارایه می‌کنند. بنابراین، شناسایی نقاط ضعف و قوت هر یک از روش‌های تصمیم‌گیری ضروری است، تا هنگام مواجهه با مسائل مختلف بتوانند مناسب‌ترین روش را بیابند. در این مقاله پرکاربردترین روش‌های تصمیم‌گیری چند شاخصه از جمله AHP، ANP، TOPSIS، SAW، VIKOR، ELECTRE، PROMETHEE و Grey معرفی و مقایسه شده‌اند. هم‌چنین چند مطالعه مقایسه‌ای میان این روش‌ها و برخی مطالعات محیط‌زیستی که با این روش‌ها انجام شده، مرور شده‌اند.