مروری بر روند تحول شاخص‌های ارزیابی توسعه پایدار و عملکرد محیطی کشورها و جایگاه ایران در دنیا

Abstract

بررسی‌‌ روند بهره‌‌برداری از منابع و افزایش آلودگی در سطح جهان مبین فراتر رفتن فعالیت‌‌های بشر از ظرفیت قابل تحمل کره زمین است. برگزاری اجلاس‌‌ها و نشست های فراوان در سطوح بین‌‌المللی و منطقه‌‌ای در خصوص محیط‌زیست در سطح جهان به خوبی نگرانی جامعه جهانی را در این خصوص آشکار می‌‌کند. به همین دلیل نیز تلاش کشورهای مختلف جهان و عملکرد آنان، برای حفاظت از محیط‌زیست به عنوان یکی از مهم ترین اقدام ها در سطح جهان مورد توجه قرار گرفته است. از این رو ، طی سال‌‌های گذشته تلاش‌‌های زیادی جهت ارزیابی عملکرد محیط‌زیستی کشورها صورت گرفته است که از مهم‌‌ترین آن‌‌ها می‌‌توان به شاخص پایداری محیط‌زیست و شاخص عملکرد محیطی اشاره کرد که در حال حاضر به عنوان یکی از مهم‌‌ترین معیارها و ملاک‌‌های بررسی عملکرد محیط‌زیستی کشورها در جهان مطرح شده است. هدف ار تحقیق حاضر شناخت روند تحول شاخص‌‌های توسعه پایدار و چگونگی وضعیت ایران در گزارش‌‌های مزبور است. روش تحقیق، بررسی گزارش‌‌ها و اسناد سازمان‌‌ها و مجامع بین‌‌المللی مرتبط با موضوع بوده است. مطالعات نشان دادند که ایران بر اساس گزارش شاخص پایداری محیط‌‌زیست در سال 2002 از میان 142 کشور با کسب امتیاز 5/44، رتبه 104 را به خود اختصاص داده و در سال 2005 در میان 146 کشور امتیاز 8/39 و رتبه 132 را کسب کرده است. بر اساس آخرین گزارش، ایران در سال 2016 با امتیاز 3/66 در رتبه 105 میان 180 کشور قرار گرفت که نسبت به سال 2014 دارای عملکرد ضعیف‌‌تری بوده است.