مروری بر کاربردهای کانی های رسی در محیط زیست

Abstract

کانی‌های رسی از فراوان‌ترین مواد موجود در طبیعت هستند که کاربردهای صنعتی زیادی دارند و طی چند دهه اخیر به کاربردهای محیط‌زیستی آنها نیز توجه ویژه‌ای شده است. در این مقاله مروری، مهمترین کاربردهای محیط‌زیستی کانی‌های رسی از جمله کنترل محل‌های دفن پسماند، جذب آلاینده‌ها، کاهش مصرف آفت‌کش‌ها و کودها و نظیر آن مورد بررسی قرار گرفته است. یکی از مهمترین ویژگی‌های کانی‌های رسی در رابطه با کاربردشان در محیط‌زیست، ظرفیت جذب آنهاست که با روش‌های مختلف مثل تیمارهای اسیدی، بازی، سورفکتانت و نمک‌ها افزایش می‌یابد و به عنوان جاذب ارزان و موثر در تصفیه آب و فاضلاب استفاده می‌شوند. پر کاربردترین کانی‌های رسی در این رابطه، بنتونیت است که به دلیل ویژگی‌های ویژه آن مثل سطح ویژه و ظرفیت جذب بالاتر نسبت به کائولین و سپیولیت، بیشتر مورد استفاده قرار گرفته است. در ایران مهم‌ترین کاربرد بنتونیت در زمینه حفاری و ریخته‌گری است و توجه کمتری به کاربردهای محیط‌زیستی این ماده ارزشمند شده است. لذا، لازم است بنتونیت به عنوان یک ماده خام مهم از لحاظ اقتصادی و محیط‌زیستی مورد توجه قرار گیرد.