بررسی میزان تجمع و انتقال فلز مس به گیاه نی‌تالابی در خاک‌های آلوده

Abstract

استفاده غیراصولی از فاضلاب‌های صنعتی، مصرف کودهای شیمیایی و استفاده از لجن فاضلاب در خاک مناطق کشاورزی باعث آلودگی محیط‌زیست به انواع فلزات شده‌است. این تحقیق با هدف بررسی تاثیر سطوح مختلف فلز مس بر مقدار جذب، تجمع و بروز علائم سمیت فلز مس در گیاه <em>Pharagmites</em><em>australis</em> <strong> </strong>انجام شد<strong>. </strong>آزمایش در قالب طرح کاملا تصادفی به صورت فاکتوریل با دو فاکتور و سه تکرار صورت‌گرفت. میزان مقاومت گیاه نی‌تالابی به تنش فلز مس در مرحله استقرار تا رشد کامل در شرایط گلخانه بررسی گردید و میزان غلظت مس در اندام‌های زیرزمینی و اندام‌های هوایی و خاک گلدان‌ها اندازه‌گیری شد. نتایج آزمایش در شرایط گلخانه نشان داد با افزایش غلظت فلز در تیمارهای آزمایشی میزان جذب آن توسط بافت‌های زیرزمینی و اندام‌های هوایی گیاه افزایش می‌یابد، البته تجمع چشم‌گیر فلز در بافت‌های زیرزمینی بوده‌است و انتقال و تجمع در بافت‌های هوایی گیاه خیلی کمتر گزارش شده‌است. با جذب و تجمع مس در اندام‌های زیرزمینی، توانایی رشد گیاه نیز با تغییر ویژگی‌های فیزیولوژیک کاهش یافته‌است. نتایج تجزیه رگرسیون نشان داد افزایش غلظت فلز در بافت‌های گیاه نی تالابی تحت تاثیر سطوح تنش این فلز تابع یک منحنی درجه دوم با ضرایب تباین بالای 90% بود که در سطح آماری 1 درصد معنی‌دار گردید. براساس نتایج، نی‌تالابی گیاهی نسبتا مقاوم در برابر تنش فلزات سنگین، دارای فاکتور انتقال پایین و ظرفیت بالایی برای تجمع فلزات در ریشه خود می‌باشد.