مدلسازی پویایی جمعیت اردک سر سفید ) (Oxyura leucocephalaدر نرمافزار ( Stellaمطالعه موردی: تالابهای استان گلستان

Abstract

اردک سرسفید پرندهای آبزی و مهاجر به ایران است و در رده پرندگان در معرض خطر IUCNقرار دارد. نوسانات جمعیت پرندگان مهاجر در<br />تالابها دلایل گوناگونی مانند شرایط اقلیم محیطی، شرایط کیفی و کمی زیستگاهی، بیماریها، شکار و امنیت دارد. هدف از این پژوهش،<br />بررسی پویایی جمعیت این گونه طی یک دوره آماری 11ساله و مدلسازی جمعیت آن در نرمافزار Stellaبه عنوان نمونه ای از پژوهش<br />های ممکن است و تاثیر شکار بر اندازه جمعیت و میزان جمعیت محتمل سال های بعد این گونه را در استان نشان میدهد. بدین منظور،<br />ابتدا نرخ رشد نمایی این گونه به کمک پارامترهای اقلیمی به صورت یک معادله رگرسیونی بهدست آمد. سپس، با اجرای دو مدل و تغییر در<br />نرخ برداشت، جمعیت آن برای 14سال آینده مدلسازی شد. براساس نتایج حاصل، در مدل اول، هنگامی که برداشت با نسبت ثابتی از<br />جمعیت هر سال باشد، با نرخ بیش از ،4/7کمترین جمعیت سالانه حاصل خواهد شد و با نرخ 4/3تا 01سال بعد جمعیت این پرنده به صفر<br />خواهد رسید. با این حال، میتوان جهت داشتن حداقل جمعیت بهصورت پایدار، نرخ برداشت 4/72را پیشنهاد کرد. در حالی که، در مدل دوم<br />که از انحراف معیار در 0پارامتر اقلیمی و یک عدد تصادفی بهره می برد و به واقعیت نزدیکتر است؛ از سال ششم به بعد با نرخ برداشت<br />بیشتر از ،4/7جمعیت به زیر 14درصد اولیه یعنی 14عدد کاهش خواهد یافت. نتایج حاصل از مدل نشان میدهد این راهبرد میتواند<br />جمعیت را تا سالهای آینده به انقراض سوق دهد و نیز سبب عدم مهاجرت این گونه به تالابهای استان شود. نتیجه دیگر این پژوهش،<br />تاکیدی بر در معرض خطر انقراض قرار داشتن این گونه و نیازمندی آن به حفاظت است.