ارزیابی ریسک محیط‌زیستی سد رودبار لرستان در مرحله ساختمانی به‌روش تلفیقی تصمیم‌گیری چند شاخصه و مدل RAM- D

Abstract

هدف از انجام این تحقیق ارزیابی ریسک سد رودبار لرستان به‌روش تلفیقی تصمیم‌گیری چندشاخصه و مدل RAM-D است. فهرستی از عوامل ریسک‌های محیط‌زیستی تهیه شد و در قالب پرسشنامه در اختیار کارشناسان حوزه سد و محیط‌زیست قرار گرفت و در نتیجه تعداد 33 عامل ریسک شناسایی شد. نتایج حاصل از پرسشنامه‌ها با روش TOPSIS مورد تجزیه و تحلیل و اولویت‌بندی قرار گرفت و سه ریسک تأثیر بر منظر و گردشگری، دفع ضایعات و تأثیر بر زیستگاه‌ها به‌ترتیب با امتیازهای 739/0، 667/0، 66/0 مهم‌ترین ریسک‌ها در این روش به‌دست آمدند. سپس به‌روش AHP ارزیابی و اولویت‌بندی ریسک‌ها در 6 گروه ریسک براساس شدت و احتمال وقوع با نرم‌افزار Expert Choice صورت گرفت. در مرحله بعد با توجه به‌تفاوت نتایج حاصل از دو روش TOPSIS و AHP به کمک روش‌های ادغام، نتایج حاصل با هم تلفیق شده و در آخر تعداد 10 ریسک برای سد رودبار لرستان در فاز ساختمانی به‌دست آمد. سپس با کمک روش RAM-D این ریسک‌ها ارزیابی شدند و تغییر کاربری اراضی، تأثیر بر زیستگاه‌ها و تأثیر بر آبزیان حوضه سد به‌ ترتیب با امتیاز‌های 9، 75/6، 5/4 از مهمترین ریسک‌های سد رودبار لرستان در فاز ساختمانی به‌دست آمدند. این ریسک‌ها در اثر از بین بردن گونه‌های بلوط منطقه و تغییر کاربری عمده منطقه و اثر فعالیت‌های فاز ساختمانی ساخت سد بر روی رودخانه رودبار به وجود می‌آیند. مهمترین اقدام اصلاحی برای کاهش ریسک‌های مرحله ساختمانی، جلوگیری از تبدیل اراضی در حوضه آبریز سد است. <strong> </strong>