بررسی رابطه میان تغییرات گستره تالاب و رواناب سطحی حوزه‌ آبریز

Abstract

به طورکلی، تجزیه و تحلیل تغییرات وسعت تالاب‌‌ها و بررسی رابطه آن با تغییرات مقادیر رواناب سطحی حوزه‌های آبریز می‌تواند با درک بهتر رابطه میان این متغیرها، نقش مهمی در کارایی و موفقیت برنامه‌های سازگاری با تغییر اقلیم و حفاظت و توسعه تالاب‌‌ها داشته باشد. بنابراین، در این مطالعه اقدام به بررسی تغییرات وسعت تالاب کافتر استان فارس و رابطه آن با تغییرات رواناب‌های سطحی حوزه‌ آبریز تالاب شد. بدین‌‌منظور از تصاویر ماهواره‌ای و داده‌های بارندگی در طول یک دوره 30 ساله (1986-2016) استفاده شد و ضمن تهیه سری زمانی تغییرات وسعت تالاب و مقادیر رواناب سطحی حوزه‌ آبریز آن، رابطه میان این دو متغیر با روش رگرسیون خطی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که با کاهش مقادیر بارندگی و افزایش ضریب رواناب و به دنبال آن کاهش مقادیر رواناب‌های سطحی حوزه‌ آبریز، وسعت تالاب به میزان قابل توجهی در دوره زمانی پس از سال 1998 نسبت به دوره پیش از آن کاهش یافته است به نحوی که در پایان دوره 30 ساله وسعت دریاچه به صفر رسیده است. انطباق میان روند تغییرات وسعت تالاب و مقادیر رواناب سطحی حوزه‌ آبریز سبب شد تا مقدار ضریب همبستگی میان این دو متغیر برابر با 91/0 شود. در نهایت می‌توان گفت که نتایج حاصل از این تحقیق با فراهم آوردن اطلاعات دقیق در مورد نحوه پاسخ تالاب‌‌ها نسبت به تغییرات اقلیمی و فعالیت‌های انسانی می‌‌تواند نقش مهمی در کارایی و موفقیت برنامه‌های کاهش اثرات تغییر اقلیم و حفاظت و توسعه تالاب‌‌های ایران داشته باشد.