پهنه‌بندی فرسایش خاک و برآورد رسوب سالیانه حوضه شازند با استفاده از مدل MPSIAC و فناوریGIS-RS

Abstract

امروزه ارزیابی میزان فرسایش و تولید رسوب در حوضه‌های آبخیز، یکی از مسایل‌‌ اساسی در مدیریت منابع آب و ارزیابی‌های محیط‌زیستی است. در سال‌های اخیر استفاده از روش‌های تجربی با توجه به مشکلات دسترسی به آمار تولید رسوب اهمیت زیادی پیدا کرده است. در این مقاله با استفاده از مدل MPSIAC میزان فرسایش و تولید رسوب حوضه آبریز شازند در محدوده سد ساوه مورد ارزیابی قرار گرفت و نتایج با روش هیدرومتری مقایسه شد. به این منظور با استفاده از تصاویر ماهواره لندست، IRS هند و سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) با دقت 10×10متر، شبیه‌سازی حوضه در محیط نرم‌افزار ArcGIS 10.2 و ENVI5.1 انجام و پارامترهای مختلف مورد نیاز مدل تعریف شد. سپس درجه رسوب‌دهی و پهنه‌بندی فرسایش حوضه شازند با استفاده از این مدل به صورت نقشه‌های پهنه‌بندی به‌دست آمد. در ادامه نتایج میزان رسوب سالیانه حاصل از مدل در ایستگاه‌های مورد مطالعه (ایستگاه های پل‌دوآب، توره، ازنا و بازنه) با نتایج حاصل از روش هیدرومتری مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج نشان می‌دهد مدل MPSIAC با روش هیدرومتری در ایستگاه‌های پل‌دوآب، توره و ازنا به ترتیب 4/95%، 7/77% و 05/95% هم‌خوانی دارند. بر اساس این مطالعه مدلMPSIAC در برآورد حداکثر رسوب سالیانه و پهنه‌بندی فرسایش از دقت قابل قبولی برخوردار است.