ارزیابی آثار سدسازی بر تغییرات کاربری اراضی زیر حوضه‌های غرب- جنوب و دریاچه ارومیه با تصویرهای ماهواره‌ای

Abstract

در این تحقیق آثار سدسازی بر تغییرات کاربری اراضی و سطح آب دریاچه ارومیه در یک دوره 40 ساله بررسی شد. بدین منظور، داده‌های رقومی از ماهواره لندست با سنجنده‌های MSS، TM و OLI برای سال‌های 1354، 1368، 1385 و 1393 تهیه شد و در مجموع 38 تصویر ماهواره‌ای برای تجزیه و تحلیل و طبقه‌بندی به کار برده شد. طبقات مورد نظر که شامل کشاورزی آبی، آب، مرتع، انسان‌ساخت، نمک‌زار و بدون پوشش گیاهی بودند با توجه به هدف مطالعه جدا شدند. ارزیابی آشکارسازی تغییرات نشان داد به طورکلی در طی این مدت طبقات آب و مرتع با کاهش سطح روبه‌رو شده است و طبقه‌های کشاورزی آبی، نمک‌زار، بدون پوشش گیاهی و انسان‌ساخت افزایش مساحت را داشته‌اند. در این بین طبقه آب بیشترین کاهش مساحت را داشته و از طرف دیگر این طبقه کشاورزی آبی بوده که بالاترین نرخ تغییرات افزایشی در آن انجام شده است. نتایج ارزیابی آثار به روش رهیافت تجزیه و تحلیل سیستمی با در نظر گرفتن پارامترهایی از جمله سطح کشت، رشد جمعیت، میزان بارندگی، دبی ورودی، سطح تراز آب دریاچه نشان داد که در بازه اول آثار سدسازی پایین بوده و این عوامل طبیعی بوده‌اند که آثار زیادی بر تغییرات آب دریاچه داشته‌اند و اما در بازه دوم و به خصوص بازه سوم شدت آثار احداث سدها بر تغییرات کاربری اراضی منطقه و سطح آب دریاچه بیشتر نمود پیدا کرده است.