پهنه‌بندی خاک‌های متاثر از آبیاری با فاضلاب با استفاده از روش درون‌یابی (IDW) (مطالعه موردی: جنوب شهرستان ری)

Abstract

کمبود آب و لزوم استفاده از آب‌های نامتعارف برای تامین بخشی از نیازهای آبی، از جمله مباحثی است که در سال‌های اخیر به شدت مود توجه قرار گرفته است. بنابراین، عدم رعایت استانداردهای مورد نیاز منجر به بروز آلودگی خاک و کاهش عملکرد خواهد شد. پژوهش حاضر، با هدف تهیه نقشه‌های پراکنش مکانی عناصر خاک شامل: pH، فسفر، نیترات، کربن آلی و هدایت الکتریکی و تعیین مناطق خارج از استاندارد متعارف، به انجام رسید. جهت تهیه نقشه‌های پراکنش مکانی از 57 نقطه در دو براساسه مختلف عمقی (0 تا 30 سانتی‌متری و 30 تا 60 سانتی‌متری) با مساحت 1200 هکتار نمونه‌برداری به روش سیستماتیک- تصادفی صورت گرفت. جهت تهیه نقشه‌های پراکنش مکانی از نرم‌افزار9.3 GIS V. استفاده شد. نتایج پهنه‌بندی میزان pH در دو عمق نشان می‌دهد که براساس استانداردهای موسسه تحقیقات خاک و آب، منطقه مورد مطالعه دارای محدودیت قلیاییت به نسبت زیاد و زیاد می‌باشد. نتایج حاصل از نقشه توزیع مکانی فسفر نیز نشان می‌دهد 360 هکتار از منطقه در براساسه یک عمقی و 330 هکتار در براساسه دو عمقی، دارای غلطت فسفر بیش از 15 میلی‌گرم بر کیلو‌گرم بوده است که بر اساس استانداردهای موسسه تحقیقات خاک و آب بیش از حد مجاز می‌باشد. نتایج حاصل از نقشه توزیع مکانی نیترات خاک در دو عمق نیز نشان می‌دهد: غلظت این عنصر در منطقه فراتر از حد مجاز نیست، اما غلظت آن از شمال منطقه به سمت جنوب، افزایش یافته است. نقشه پهنه‌بندی روند تغییرات درصد کربن آلی نیز نشان هم می‌دهد، مقدار این فاکتور در دو عمق بر اساس استانداردهای موسسه تحقیقات خاک و آب دارای وضعیت مطلوبی است. نتایج حاصل از بررسی میزان هدایت الکتریکی نیز نشان می‌دهد که میزان این پارامتر در تمام سطح منطقه در هر دو عمق به جز در نواحی کوچکی فراتر از حد مجاز نیست.