ارزیابی آثار محیط‌زیستی پروژه‌های گردشگری ساحلی (مطالعه موردی: شهر جهانگردی بین‌المللی خلیج‌فارس)

Abstract

آنچه در این پژوهش مورد توجه قرار گرفته، ارزیابی آثار مثبت و منفی ناشی از اجرای پروژه شهر جهانگردی بین‌المللی خلیج‌فارس بر محیط‌زیست منطقه است. محدوده پیشنهادی 650 هکتاری برای اجرای این پروژه در فاصله 15 کیلومتری شهر بندرعباس در ساحل شرقی این شهر و در محدوده تالاب بین‌المللی رود شور، شیرین و میناب واقع شده است. اگرچه پروژه مذکور دارای آثار مثبت قابل چشمگیری از جمله توسعه فعالیت‌های گردشگری، تجاری، اشتغال‌زایی و درآمدزایی در منطقه است، ولی آثار منفی ناشی از اجرای پروژه بسیار بیشتر از آثار مثبت هستند. مهمترین آثار منفی پروژه شامل برهم‌زدن تعادل بوم‌سازگان منطقه حفاظت شده و تالاب بین‌المللی رود شور، شیرین و میناب و سایر بوم‌سازگان‌های حساس ساحلی- دریایی در منطقه، تهدید گونه‌های حیات‌وحش مهم و برجسته و تهدید سفره‌های آب زیرزمینی است. در این مطالعه از روش روی‌هم‌گذاری و روش ماتریس ایرانی برای بررسی و ارزیابی آثار محیط‌زیستی پروژه استفاده شد. جدول ماتریس طراحی شده شامل 47 ریزفعالیت پروژه و 50 عامل محیط‌زیستی است که در مرحله ساختمانی، در ستون‌ها 5/54 درصد میانگین‌ها و در ردیف‌ها 1/57 درصد میانگین‌ها و در مرحله بهره‌برداری در ستون‌ها، 52 درصد میانگین‌ها و در ردیف‌ها نیز 52 درصد از میانگین‌ها کمتر از 1/3- هستند. بنابراین براساس بررسی‌های به‌عمل آمده و نتایج حاصل از ارزیابی، اجرای پروژه حاضر در منطقه مطالعاتی تأیید نمی‌شود، اما بواسطه اهمیت پروژه بر اوضاع منطقه، بویژه از نظر اقتصادی پیشنهاد می‌شود برای تعیین موقعیت مناسب، محل اجرای پروژه از مطالعات مکان‌یابی محیط‌زیستی استفاده ‌شود.