ارتقای کیفیت عملکرد اکولوژیکی و زیبایی شناختی منظر روددره‌های شهری با استفاده از فرایند تحلیل سلسله مراتبی (رود‌دره کن، شهر تهران)

Abstract

این پژوهش، در رابطه با رود‌دره کن یکی از 9 رود‌دره شهری که در شهر تهران جاری است، با هدف ارتقای عملکردهای اکولوژیک و زیبایی‌شناختی آن انجام شده است. حضور رود‌دره‌های شهری به‌ویژه در مناطق خشک و نیمه‌خشک مانند تهران به‌واسطه عملکردهای اکولوژیکی اهمیت ویژه‌ای دارند. برای ارتقای کیفیت عملکرد اکولوژیکی و زیبایی‌شناختی منظر رود‌دره کن، از الگو‌واره حرفه‌ای در ارزیابی کیفیت بصری منظر استفاده شده است. در این الگو‌واره، ارزیابی بر‌اساس معیارهای اکولوژیکی و زیبایی‌شناختی انجام می‌شود. در راستای انجام این مطالعه، محدوده مورد‌نظر در مسیر رود‌دره کن براساس معیارهای فوق طراحی شد. در طرح راهبردی ارایه شده در این پژوهش، به حفظ یکپارچگی منظر، ارتقای پایداری منظر، تقویت روح فرهنگی و طبیعی مکان توجه شده است. ارزیابی کیفیت بصری منظر با استفاده از فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی این طرح در کنار دو گزینه دیگر که شامل رهاسازی در وضع موجود و طرح پیشنهاد شده از طرف شهرداری است، انجام شد. در این پژوهش، با استفاده از نتایج حاصل از پرسش‌نامه تخصصی، ضریب اهمیت هر معیار با روش مقایسه دو به دو مشخص و در مرحله بعد، بر‌اساس وزن معیارهای مشخص شده و قضاوت کارشناسان روی سه گزینه پیشنهادی، طرح راهبردی ارایه شده در این پژوهش به‌عنوان طرح برتر انتخاب شد. براساس نتایج این بررسی، کاربرد فرایند تحلیل سلسله مراتبی در ارزیابی، برای کمی‌سازی معیارهای کیفی بسیار اثربخش است.