پیش‌بینی توزیع مکانی کادمیوم، آرسنیک، کروم و مس در خاک سطحی استان گلستان

Abstract

آلودگی فلزات سنگین یک پدیده جهانی بوده و هست. وجود فلزات سنگین در خاک بر کیفیت محیط‌زیستی و غذایی مؤثر می‌باشند و ممکن است سلامت بشر را تهدید کنند. از آنجایی‌که در ارتباط با وضعیت پراکنش عناصر سنگین در خاک‌های استان گلستان اطلاعاتی وجود ندارد، این مطالعه با هدف بررسی تغییرات مکانی فلزات سنگین در خاک سطحی گلستان صورت گرفت. طی مطالعه میدانی 216 نمونه خاک سطحی (0- 30 سانتیمتر) از تمام سطح استان گلستان به‌صورت تصادفی جمع‌آوری و غلظت فلزات سنگین کل توسط دستگاه ICP اندازه‌گیری شد. درون‌یابی به روش کریجینگ معمولی برای تعیین توزیع مکانی فلزات سنگین مورد استفاده قرار گرفت. برای ارزیابی مدل‌های درون‌یابی کریجینگ معمولی (دایره‌ای، کروی، نمایی و گوسی)، روش ارزیابی متقابل با برآورد خطا مورد استفاده قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد که غلظت میانگین کادمیوم، آرسنیک، کروم و مس در خاک استان گلستان به ترتیب 12/0، 1/9، 6/59 و 42/24 میلی‌گرم بر کیلوگرم می‌باشد که در حال حاضر برای فلزات سنگین مذکور در استان گلستان آلودگی خاک جدی نیست. نتایج تحلیل زمین آماری بیانگر آن است که مدل نمایی، دایره‌ای، نمایی و گوسی به ترتیب بهترین مدل برای تعیین تغییرپذیری مکانی کادمیوم، آرسنیک، کروم و مس می‌باشد. نتایج نشان داد که به طورکلی بر طبق استاندارهای مختلف، خاک استان گلستان عاری از آلودگی است.