بررسی اثربخشی استقرار سیستم‌های مدیریت محیط‌زیست (EMS) در بهبود عملکرد محیط‌زیستی واحدهای صنعتی در ایران

Abstract

استانداردهای سری ایزو 14000به‌عنوان عنصری فعال و مؤثر، عملکرد محیط‌زیستی سازمان‌ها را بهبود بخشیده‌، نظام مدیریت محیط‌زیستی را منسجم و استاندارد می‌سازد. استاندارد ایزو 14031 به‌عنوان ابزاری دقیق‌، کمی و قابل اندازه‌گیری در اختیار مدیر ارشد سازمان قرار گرفته است و مدیریت را در جهت ارایه بهتر عملکرد محیط‌زیستی همراه با معیارها و شاخص‌های قابل سنجش یاری می‌نماید. در این مطالعه، جهت بررسی اثربخشی استقرار سیستم‌های مدیریت محیط‌زیست در بهبود ارزیابی عملکرد محیط‌زیستی واحدهای صنعتی، از استاندارد ایزو 14031 استفاده شده است. جهت انجام تحقیق ابتدا جامعه آماری مورد مطالعه‌، واحدهای دارای گواهینامه ایزو 14000، گروه‌بندی و داده‌های تحقیق با استفاده از پرسشنامه حاوی سؤالات مربوط به شاخص‌های اثربخشی استقرار ایزو 14000 جمع‌آوری گردید. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی، جداول توافقی و آزمون کای اسکور، صورت پذیرفت. نتایج تحقیق نشان داده است، با وجود فواید بسیاری که استقرار این نظام مدیریتی برای سازمان‌ها دارد‌، نگهداری آن نیز از ارکان اصلی موفقیت آن محسوب می‌شود. بررسی واحدهای مورد بررسی نیز نشان داده است که عملکرد این سازمان‌ها در نگهداری این نظام مدیریتی ضعیف بوده و سازمان‌ها پس از گرفتن گواهینامه، در نگهداری آن دچار نوعی تنزل سطح کیفی مدیریت و کاهش انگیزه برای بهبود این نظام خواهند ‌شد.