مدیریت بهتر بر محیط‏زیست حوضه بختگان با شناسایی عوامل مؤثر بر خشکسالی هیدرولوژیکی

Abstract

افزون بر کم آبی که از مشکلات همیشگی 36 کشور جهان با جمعیتی بالغ بر 230 میلیون نفر به‏شمار می‏آید، خشکسالی نیز از جمله پدیده‏هایی است که هر چند سال یک‏بار به وقوع می‏پیوندد. این پدیده دارای آثار و پیامد‏های متعدد و ناگواری است ، که از جمله مهمترین آنها آثار محیط‏زیستی به‏شمار می‏آید، بدین معنی که با وقوع خشکسالی در یک منطقه، همه اکوسیستم اعم از طبیعی، یا انسانی در معرض تخریب و آلودگی قرار می‏گیرند. با توجه به موقعیت ایران که در کمربند خشک جهان قرار دارد، شناسایی این پدیده و عوامل تشدید‏کننده آن می‏تواند ما را در کنترل و در نتیجه حفظ محیط‏زیست یاری کند. در تحقیق حاضر تجزیه‏و‏تحلیل منطقه‏ای شدت خشکسالی هیدرولوژیکی در حوضه آبریز دریاچه بختگان واقع در استان فارس در 20 ایستگاه مورد بررسی قرار گرفت. برای برآورد شدت خشکسالی هیدرولوژیکی، از نظریه ران استفاده شد و با استفاده از 14 متغیر حاصل از ویژگی‏های فیزیوگرافی، تجزیه و تحلیل عاملی صورت گرفت. نتایج تحلیل عاملی نشان داد که 4 عامل مساحت، ارتفاع متوسط، ضریب فشردگی و نسبت طول به عرض، عوامل مؤثر در خشکسالی هیدرولوژیکی هستند که این 4 عامل، 82/89 درصد از تغییرات خشکسالی هیدرولوژیکی را توضیح می‏دهند.