بررسی پارامترهای موثر در برگشت فنری ورق دولایه مس- فولاد زنگ‌نزن آستنیتی در فرآیند شکل‌دهی افزایشی

Abstract

شکل‏‏دهی افزایشی ورق فلزی یکی از فرآیند های فرم دهی بدون قالب می‏‏باشد. در این فرآیند ابزار سر کروی مسیر از پیش تعیین شده را طی می‏‏نماید تا با اعمال فشار موضعی به ورق آن را به شکل مد نظر تبدیل نماید. یکی از معایب موجود در فرآیند شکل‏‏دهی افزایشی، پدیده برگشت فنری ورق می‏‏باشد. در این مقاله به بررسی تاثیر پارامترهای موثر بر برگشت‏‏پذیری فنری در ورق دو لایه مس- فولاد آستنیتی حاصل از شکل دهی افزایشی، پرداخته شده است. پارامترهای ورودی این فرآیند شامل قطر ابزار، گام عمودی، ضخامت ورق، عمق شکل‏‏دهی، سرعت پیشروی و ترتیب قرارگیری لایه‌های ورق دولایه می‏‏باشد. با استفاده از شبیه‌سازی المان محدود فرآیند به کمک نرم افزار آباکوس و روش طرّاحی آزمایش‌های تاگوچی به کمک نرم افزار مینی تب، تأثیر پارامترهای ورودی بر روی برگشت‏‏پذیری فنری و نیروی شکل‏‏دهی مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین نتایج بدست آمده از شبیه‌سازی توسط آزمون‌ تجربی اعتبار سنجی شده و مشخص شد که نتایج شبیه سازی المان محدود دارای همپوشانی مناسبی در مقایسه با جواب‏‏های نهایی بدست آمده از آزمون عملی می‏‏باشند. در پایان میزان تاثیر هر یک از پارامتر‏‏های نام برده شده بر روی برگشت فنری و نیروی شکل‏‏دهی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته و مشخص شد که پارامتر ضخامت ورق بیشترین تاثیر را هم در برگشت فنری و هم نیروی شکل دهی دارا می باشد.