بررسی توابع تولید در تخمین عملکرد ذرت دانه‌ای با استفاده از ضرایب واکنش عملکرد بومی در ایران

Abstract

با توجه به منابع محدود آب و مشکل توزیع آب در شبکه‌های آبیاری و زهکشی و عدم انطباق نیاز آبیاری گیاه با دوره‌های آبیاری موجود یک تنش آبی به گیاهان به‌طور سیستماتیک وارد می‌شود. ازاین‌رو در این مطالعه دو تابع تولید Raes (2004) و Tafteh et al (2013) با استفاده از ضرایب حساست گیاه پیشنهادشده توسط Tafteh et al (2014a) برای ذرت مورد ارزیابی قرار گرفت. برای این منظور عملکرد دانه دو رقم ذرت دانه­ای 500 و 302 در دو سال کشت با تیمارهای آبیاری 100، 75 و 50 درصد نیاز آبی برداشت و با استفاده از دو تابع تولید مطرح‌شده ارزیابی شد. نتایج نشان داد تابع تولیدTafteh در تعیین عملکرد دو رقم 500 و 320 به‌طور متوسط با مقدار ریشه مربعات میانگین خطا حدود 562 کیلوگرم در هکتار، ریشه مربعات میانگین خطای نرمال حدود 8 درصد و میانگین انحراف خطا حدود 168 کیلوگرم در هکتار بسیار خوب عمل کرده است. همچنین شاخص توافق حدود 95/0 و شاخص کارای مدل حدود 83/0 به دست آمد. این نتایج آماری نشان داد که توابع مطرح‌شده کارایی بالای در تعیین عملکرد هر دو رقم دارند. بررسی تفکیک‌شده این دو رقم نیز نشان داد که رقم 302 دارای عملکرد کم‌تر و در شرایط کم‌آبی ضرایب حساسیت آن به گیاه به‌ویژه در دوره میانی رشد بیش‌تر از رقم 500 می‌باشد. لذا رقم 500 نسبت به رقم 302 عملکرد بالاتری دارد و در شرایط کم‌آبی ضرایب حساسیت آن کمتر بوده و مقاومت بیشتری در تنش آبی از خود نشان می‌دهد. ضرایب حساسیت رقم 302 در دوره‌های اولیه، میانی و انتهایی رشد به­ترتیب برابر با 5/0 ، 4/1 و 8/0 تعیین گردید که با مقادیر پیشنهادی متفاوت است. لذا لازم است ارقام پیشنهادی در شرایط کم‌آبی با استفاده از توابع تولید مورد ارزیابی قرارگیرند.