کتاب «ساختار علّیت مخلوق بر اساس دیدگاه ابوالحسن اشعری» برگردانی است فارسی از مقاله‌ای به قلم ریچارد ام. فرانک، یکی از برجسته‌ترین محقّقان غربی در حوزۀ کلام اسلامی، که به بررسی دیدگاه ابوالحسن اشعری در کتاب اللُّمَع در ...

گزیدۀ اشعار سبک هندی اثر علیرضا ذکاوتی قراگزلو که مرکز نشر دانشگاهی در سال 1372 منتشر کرد نخستین گزیدۀ سبک هندی در ایران بود. اثری که دایرۀ منتخباتِ سبک هندی را از سروده‌های صائب و کلیم فراتر برد و از دیگر گویندگان و ...

نوشتار حاضر، هجدهمین شماره از سلسله انتشاراتی است که بر یافته‌های تاریخ ادبیاتی، متن شناسی و نسخه‌شناسی تمرکز دارد. برخی از منابع معرفی شده و مطالب مطروحه در این شماره به شرح ذیل است:  دو مصحف سدۀ پنجمی به خط کوفی شرقی ...

رسالۀ ذکریه یکی از آثار معروف میر سیّد علی همدانی ملقب به علی ثانی و شاه همدان، از عرفای نام‌دار قرن هشتم است که تاکنون این رساله چندین بار به‌صورت مستقل یا همراه با دیگر آثار همدانی به چاپ رسیده است. نگارندگان در خلال ...

سخۀ قرآنی به شمارۀ Is1435 در کتابخانۀ چستربیتی (ایرلند)، به سبب یادداشتی که در انتهای آن آمده است، در میان نسخه پژوهان غربی به «قرآنِ ابونعیم بیهقی» شناخته می‌شود. کسانی که این نسخه یا تصاویر آن را بررسی کرده‌اند، گمان ...

اهمیت اخبار تاریخ طبری درباره واقعه عاشورا، از دیرباز توجه بسیاری از جویندگان تاریخ واقعه کربلا را به این کتاب کهن معطوف داشته است. بخشی از اهمیت اخبار عاشورایی طبری، به بهره‌وری گستره طبری از روایات ابومخنف ازدی بازمی‌گردد. ...

نسخۀ قرآن به شمارۀ 4129، مورَّخ 583 هجری در کتابخانۀ مجلس شورای اسلامی (تهران)، درواقع حاوی یکی از تفاسیر مهم شیعی است که تاکنون ناشناخته باقی مانده است. در برخورد اولیه با این نسخه، ظاهر آن را متفاوت از سایر نسخه‌های قرآنی ...

با وجود نقد و بحث‌های متعدد درباره منظومه‌های جعلی و منسوب به عطار نیشابوری (627ق)، هنوز هویت واقعی سرایندگان اصلی هیچ یک از آنها شناسایی نشده است. از میان این منظومه‌ها، دو منظومه مظهر العجائب و لسان الغیب سروده شاعری ...

برخی واژگان در کتاب شاهنامه فردوسی، در معانی و کاربردهایی رخ می‌نمایند که با تصور ابتدایی یک فارسی‌زبان امروزین، تفاوت‌های معنی‌دار و بااهمیت دارد و بدون توجه به آنها، مفاد پاره‌ای از بیت‌ها و عبارت‌های شاهنامه، روشن ...

در دوره صفوی، صدها شاعر برجسته هستند که افزون بر سرایش غزل، در قالب قصیده یا شکل‌های دیگر و حتی ترجیع بند، به سرایش شعر تاریخی هم پرداخته‌اند. بخشی از آن اشعار مشتمل بر وقایع تاریخی مثل فتح‌نامه‌ها و مانند آن است و بخشی ...