کاربست رویکرد ایرانی اسلامی در فرآیند تحلیل و ارتقا کیفیت نماهای شهری

Abstract

امروزه و با گسترش دانش طراحی شهری، بر لزوم توجّه به وجوه گوناگون کیفیت زندگی شهروندان تأکید شده و فرآیند طراحی شهری به عنوان ابزاری قدرتمند و منعطف جهت بهبود و ارتقای کیفیت محیط شناخته شده است. از جمله عناصر محیطی تأثیرگذار در زمینه ارتقای کیفیت­ بصری فضاهای شهری، نما­های شهری هستند. به نظر می­رسد در سال‏های اخیر و به دلیل ساخت و ساز­های انبوه و شتابزده به این عناصر محیطی بی‌توجّهی شده­است. نتیجه این بی‌توجّهی پیدایش شهرهایی با نماهای یکنواخت، غربزده و به دور از تنوع و سرزندگی است که افزایش استرس و نا آرامی ساکنین شهر­های امروزی را به دنبال داشته­است. با توجّه به آنچه گفته شد هدف عمده مقاله حاضر، یافتن فرآیند طراحی شهری منطبق بر رویکرد ایرانی- اسلامی جهت بهبود کیفیت­های بصری نماهای شهرهای امروزی است. بدین منظور مقاله حاضر با استناد به مطالعات کتابخانه‏ای و میدانی و با استفاده از روش­های تحقیق توصیفی - تحلیلی و تطبیقی، به ارزیابی کیفی و تحلیل تطبیقی نمونه­هایی از فرآیند طراحی شهری نماهای شهری در فضاهای عمومی شهر تهران (خیابان کارگر، خیابان امام، میدان امام خمینی و میدان راه آهن) پرداخته و با دست­یابی به چارچوبی مفهومی و اصولی کاربردی، فرآیندی بهینه و انعطاف­پذیر در زمینه ارتقای کیفیت بصری زیبایی شناختی نمای ساختمان‏های شهرهای ایران ارائه کرده است. شناخت، بررسی ویژگی‌های محیطی، تحلیل و بررسی ویژگی‌های محیطی، تدوین و ارائه تکنیک‌های طراحی شهری، تدوین سیاست‌ها و رویکرد پروژه و ارزیابی سیاست‌ها و طرح‌های اجرایی گام­های اصلی این فرآیند طراحی شهری هستند.