اثر چربی گیاهی جیره غذایی بر ساختار سکوم‌های گوارشی بچه ماهیان آزاد خزر (Salmo trutta caspius)

Abstract

استفاده از چربی‌ها بعنوان غذای مکمل در جهت افزایش رشد و مقاومت در برابر تنش‌ها در آزاد ماهیان مؤید اثرات مثبت آنهاست. در این بررسی تاثیر دو سطح مختلف روغن‌های گیاهی بر ساختار سکوم‌های گوارشی بچه ماهیان آزاد دریای خزر (Salmo trutta caspius) در مقایسه با غذای تجاری مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور 270 بچه ماهی پس از رقم‌بندی با میانگین وزنی 10 گرم انتخاب و 90 عدد برای هر تیمار و 30 عدد برای هر تکرار به حوضچه‌هایی حاوی مخلوطی از آب چشمه و رودخانه منتقل شدند. پرورش به مدت 8 هفته در مرکز کلاردشت انجام گرفت و نمونه‌ها روزانه دو وعده در حد اشباع توسط دو جیره آزمایشگاهی با دو سطح چربی گیاهی 10 و 20 درصد (مخلوط روغن‌های کلزا و سویا بترتیب 85 و 15 درصد) و غذای تجاری غذادهی شدند. پس از پایان این دوره سکوم‌های گوارشی 6 ماهی در هر تکرار جدا شده و بلافاصله در محلول بوئن به مدت 24 ساعت تثبیت گردیدند. در ادامه مراحل قالب‌گیری در پارافین و برش برای مطالعات بافت‌شناسی انجام شد. بررسی برش‌های عرضی سکوم‌های گوارشی با میکروسکوپ نیکون و نرم‌افزار Image tool نشان داد که سطح بالای روغن گیاهی جیره (20 درصد) نسبت به سطح پایین (10 درصد) بطور معنی‌داری باعث افزایش سطح و تعداد انتروسیت‌ها در واحد سطح گردیده است، ولی این افزایش سطح و تعداد انتروسیت‌ها نسبت به جیره تجاری معنی‌دار نبود. فضای باز لومن سکوم‌ها نیز بین تیمارها اختلاف معنی‌داری نداشت، زیرا قطر آنها در نمونه‌های تغذیه شده با غلظت 20 درصد چربی نسبت به نمونه‌های تغذیه شده با غلظت 10 درصد چربی افزایش نشان داد. نتیجه اینکه استفاده از جیره‌های حاوی سطوح بالای چربی گیاهی می‌تواند از طریق افزایش سطح و تعداد انتروسیت‌های سکوم‌های گوارشی، جذب مواد مغذی را افزایش داده و در افزایش راندمان پرورش و توان تنظیم اسمزی موثر باشد.