بررسی تاثیر داروهای مترونیدازول و لوامیزول به صورت خوراکی و حمام بر برخی آنزیم ها و پروتئین های پلاسمای خون ماهی کپور معمولی(Cyprinus caroio)

Abstract

مترونیدازول و لوامیزول از داروهایی هستند که دارای عوارض بالینی و بیوشیمیایی مختلفی از جمله تغییر در فعالیت آنزیم­های سرمی، پروتئین­های خون و سایر شاخص­ها هستند. برخی گزارشات موجود حاکی از اثرات مترونیدازول و لوامیزول بر پروتئین­های سرم خون در حیوانات هستند، اما گزارش­هایی از اثرات این داروها در ماهی کپور معمولی وجود ندارد. در مطالعه­ی حاضر تعداد 150 قطعه ماهی کپور معمولی با میانگین وزنی 15±75 گرم به طور تصادفی به 5 گروه شامل گروه شاهد و چهار تیمار درمانی و با سه تکرار تقسیم شدند. چهار تیمار درمانی شامل: حمام مترونیدازول (5 میلی­­گرم در لیتر به مدت 24 ساعت و سه بار تکرار درمان به فاصله­ی 2 روز)، مترونیدازول خوراکی (به میزان 5 میلی­گرم در کیلوگرم وزن بدن به مدت 10 روز)، حمام لوامیزول (5 میلی­گرم در لیتر به مدت 24 ساعت و سه بار تکرار درمان هرکدام به فاصله­ی 2 روز)، لوامیزول خوراکی (به میزان 5 میلی­گرم در کیلوگرم وزن بدن به مدت 10 روز) در نظر گرفته شد. خون­گیری در روزهای 1، 7 و 14 پس از پایان درمان صورت گرفت و مقادیر سرمی پروتئین تام، الکتروفورز پروتئین­ها و همچنین فعالیت آنزیم­های سرمی (AST، ALT و ALP) اندازه­گیری شد. نتایج نشان داد میزان پروتئین تام پلاسما در گروه­های مورد مطالعه تفاوت معنی­داری نسبت به گروه شاهد نداشته است. میزان فعالیت آنزیم­های سرمی در گروه شاهد با میانگین دو گروه لوامیزول حمام و لوامیزول خوراکی به جز آلکالین­فسفاتاز تفاوت معنی­داری نداشت. فعالیت آنزیم آسپارتات آمینوترانسفراز در گروه مترونیدازول به طور معنی­داری بیش­تر از گروه شاهد بود. میانگین مقادیر آلبومین، آلفایک­گلوبولین­­ها، آلفادوگلوبولین­ها، بتاگلوبولین­ها و گاماگلوبولین­ها در گروه شاهد عموماً با سایر گروه­ها تفاوت معنی­داری را نشان نداد. بر اساس یافته­های این مطالعه می­توان نتیجه گرفت هر چند داروهای لوامیزول و مترونیدازول در دوزهای توصیه شده درمانی به روش­های مذکور تغییراتی در برخی شاخص­های سرمی داشته است اما باعث افزایش معنی­دار بسیاری از فاکتورهای مورد مطالعه نشده است و تأثیر قابل توجهی بر فاکتور­های پروتئینی خون نداشته و به عنوان دارو­های ضدانگلی مناسب در ماهی کپور معمولی قابل توصیه هستند هر چند تحقیقات تکمیلی در این رابطه ضروری به نظر می­رسد.