هیستوشیمی و پراکنش سلول‌های جامی‌شکل ترشح‌کننده ی موکوس در نواحی مختلف اپیدرم پوست بدن ماهی کپور نقره‌ای بالغ نر و ماده

Abstract

یکی از سلول‌های اپیدرم پوست بدن ماهی که وظیفه‌ی اصلی آن ترشح موکوس پوست بدن ماهی می‌باشد، سلول‌های جامی‌شکل می‌باشند. به منظور مطالعه‌ی بافت‌شناسی و تعیین پراکنش این سلول‌ها، تعداد 10 ماهی کپور نقره‌ای بالغ نر (5 عدد) و ماده (5 عدد) مورد مطالعه قرار گرفت و از پوست نواحی مختلف بدن شامل نواحی سر، پشت، شکم و دم، نمونه‌هایی حداکثر به ضخامت 5 میلی‌متر تهیه گردید و پس از طی روش‌های استاندارد تهیه‌ی مقاطع بافتی، برش‌هایی به ضخامت 5 تا 6 میکرومتر تهیه و با هماتوکسیلین-ائوزین (H&E)، پریودیک اسید شیف (PAS)، آلسین بلو با اسیدیته 5/2 (AB, pH=2.5)، آلسین بلو با اسیدیته 1(AB, pH=1) و آلسین بلو با اسیدیته 5/2- پریودیک اسید شیف (AB, pH=2.5-PAS) رنگ‌آمیزی شدند. تعداد این سلول‌ها در 100 میکرومتر از طول و در کل ضخامت اپی‌درم پوست هر ناحیه مورد شمارش قرار گرفت. نتایج به دست آمده نشان داد که سلول‌های بیضی شکل تا چند وجهی و کوچکی به نام سلول‌های موکوسی جامی شکل در اپیدرم نواحی مختلف پوست ماهی کپور نقره‌ای وجود دارند. این سلول‌ها در رنگ‌آمیزی PAS واکنش مثبت داشتند و به رنگ ارغوانی رنگ‌آمیزی شدند که بیانگر ماهیت شیمیایی خنثی موکوس ترشحی این سلول‌ها می‌باشد. پراکندگی این سلول‌ها در نواحی مختلف پوست این ماهی متفاوت است و بر اساس پراکندگی آن‌ها پوست نواحی مختلف در دو جنس نر و ماده به نواحی سر، پشتی، شکمی و دم تقسیم گردید. این نتایج بیانگر این واقعییت است که بیش‌ترین تعداد سلول‌های جامی‌شکل در جنس نر در ناحیه‌ی سر و در جنس ماده در ناحیه‌ی پشتی قرار دارند و تعداد این سلول‌ها در ناحیه‌ی دمی پوست ماهیان نر و ماده تقریباً یکسان است.