بررسی هیستوپاتولوژیک اثر عصاره گیاه آلوئه ورا در ترمیم زخم ماهی کپور معمولی

Abstract

گیاه آلوئه ورا یا صبر زرد، یک گیاه دارویی شناخته شده با اثرات مختلف ضد التهابی، ضد ویروسی، ضد باکتریایی و محرک ایمنی است؛ اما این گیاه دارویی بیشتر به سبب نقشی که در روند ترمیم زخم و شادابی پوست در انسان دارد مورد توجه قرار گرفته ولی تاکنون از این گیاه برای ترمیم زخم در آبزیان استفاده نشده است. هدف از این تحقیق بررسی اثر عصاره خام گیاه آلوئه ورا در روند ترمیم زخم پوست ماهی کپور معمولی بود، به همین منظور 150 قطعه ماهی کپور معمولی (150-120 گرم) به 5 تیمار 30 قطعه‌ای تقسیم شدند. ماهی‌ها با ام اس -222 بیهوش شده و زخم تجربی بوسیله پانچ جراحی در سمت چپ هر ماهی به قطر 5 میلی‌متر ایجاد گردید. به منظور بررسی اثر آلوئه ورا بر روند ترمیم، تیمارهای زیر در نظر گرفته شد، تیمار 1 به عنوان شاهد، تیمار 2 حمام دائم با 3 درصد آلوئه ورا، تیمار 3 تجویز خوراکی آلوئه ورا به میزان 5 درصد، تیمار 4 حمام کوتاه مدت 10 درصد آلوئه ورا (1±10دقیقه) و تیمار 5 حمام دائم مالاشیت گرین 5/0 میلی‌گرم در لیتر. از هر تیمار شش ماهی به صورت تصادفی انتخاب و نمونه‌برداری از ماهیان در روزهای هفتم، چهاردهم و بیست و یکم پس از جراحی صورت ‌گرفت که پس از تثبیت در فرمالین ده درصد ‌و تهیه مقاطع آسیب‌شناسی و رنگ‌آمیزی مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج هیستوپاتولوژی نشان داد که ترمیم بافت آسیب دیده زیر اپی‌تلیوم، تشکیل جوانه گوشتی، مویرگ و فلس، در تیمار 4 حمام کوتاه مدت نسبت به سایر تیمارها بهتر بود. در تیمار حمام دائم روند ترمیم نسبت به تیمار شاهد کندتر بود که این موضوع می‌تواند به دلیل اثرات نامناسب این گیاه روی کیفیت آب و مصرف غذا باشد. برای این که نتایج محکم‌تری حاصل گردد تحقیقات بیشتری پیشنهاد می‌گردد.