بررسی توصیفی عوامل محیطی مستعد کننده بیماری‌ها در گاوداری‌های استان فارس: ارائه روشی برای کمی کردن یافته‌های کیفی

Abstract

پژوهش حاضر، به منظور بررسی عوامل مستعد کننده بیماری‌ها در محیط زندگی گاوها و ارائه روشی برای کمی‌ کردن اطلاعات و آسان‌سازی تفسیر یافته‌ها انجام شد. در 30 گاوداری شیری در استان فارس، سطح آشنایی دامداران با تأثیر شرایط محیطی در برقراری سلامت عمومی در گله، و اصلی‌ترین عوامل محیطی که در مورد نقش آنها در رخداد بیماری‌ها و عملکرد نابهینه توجیه روشنی وجود دارد، بررسی شدند. این عوامل شامل گروه‌بندی، مساحت و ویژگی‌های کف و بستر، وضعیت آخور، وضعیت آبخوری و امکانات مقابله با تنش گرمایی بودند. از نظر موجود بودن برنامه‌ها (یا اطلاعات) نسبتاً جامع برای برقراری سلامت عمومی گله تنها 10% گاوداری‌های مطالعه شده مناسب تشخیص داده شدند. از نظر گروه‌بندی تنها در نیمی از گاوداری‌ها دقت نظر نسبی دیده می‌شد. از نظر تهویه جایگاه‌های گاوهای دوشا، تنها در 10% گاوداری‌ها شرایط لازم به طور نسبی فراهم شده بود. از نظر مساحت و ویژگی‌های کف و بستر، 3/53% و از نظر ساختار آخورها 50% گاوداری‌ها به درجاتی از اصلاح نیاز داشتند. 7/56% گاوداری‌ها از نظر آبخوری اشکالی نداشتند و مابقی به تغییرات جزئی نیازمند بودند. متأسفانه در هیچ یک از گاوداری‌ها امکانات و تجهیزات مؤثری برای مقابله با استرس گرمایی وجود نداشت، و اکثریت قاطع آنها (7/96%) به اصلاحاتی در حد متوسط تا زیاد نیاز داشتند. بر اساس نتایج بررسی حاضر و با روش اعمال شده در این بررسی، به نظر می‌رسد که از بین معیارهای مطالعه شده اصلاح وضعیت از نظر تهویه و مقابله با تنش گرمایی بیشترین ضرورت را دارد. اصلاح وضعیت از نظر مساحت، نوع کف، بستر و همچنین ساختار آخورها در درجه دوم اهمیت قرار می‌گیرد و از نظر وضعیت آبخوری‌ها کمترین ضرورت احساس می‌شود.