بررسی روش اندازه‌گیری بار میکروبی شیر خام و پاستوریزه با استفاده از اندازه‌گیری مقاومت الکتریکی (امپدانس) و تطابق آن با اسیدیته قابل تیتر شیر

Abstract

شمارش کلی بار میکروبی نمونه‌های شیر به روش مرجع پورپلیت و مطابقت نتایج حاصله با استانداردهای موجود، از جمله کارهای آزمایشگاهی معمول در تمامی کارخانجات صنایع شیر است. از سوی دیگر، سرعت دستیابی به نتایج در اسرع وقت از جمله نکات ویژه و مدنظر کارخانجات به منظور اطمینان از کیفیت محصول تولیدی و در حال توزیع می‌باشد. لذا با تکیه بر این موضوع، بهره‌گیری از تکنیک امپدانس در ارزیابی بار میکروبی شیرهای خام و پاستوریزه مد نظر واقع شد که با صرف وقت کمتر، دستیابی سریع‌تر به نتایج را میسر می‌سازد. همچنین در این مطالعه، مطابقت نتایج حاصله از روش امپدانس با نتایج به دست آمده از روش مرجع پورپلیت و نیز اسیدیته قابل تیتر در شیر مورد بررسی واقع گردید. در طی این بررسی، تعداد 100 نمونه شیر (50 نمونه پاستوریزه و 50 نمونه خام) تهیه شد و با استفاده از روش امپدانس و نیز روش مرجع پورپلیت مورد ارزیابی از نظر شمارش کلی بار میکروبی قرار گرفتند. همچنین مقدار اسیدیته شیر بر اساس درجه دورنیک اندازه‌گیری شد. روش پورپلیت، اسیدیته شیر و روش امپدانس، بر اساس دستورالعمل‌های موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران انجام پذیرفت و سپس با استفاده از نتایج، منحنی‌های مربوط به انطباق سه روش با یکدیگر و معادله منحنی‌های مذکور با استفاده از روش‌های آماری و نرم‌افزار Excel به دست آمد. بر اساس نتایج حاصل از این تحقیق، میزان تطابق روش امپدانس با روش مرجع پورپلیت در شیرهای پاستوریزه 01/95% و در شیرهای خام 29/95% بود. همچنین میزان تطابق روش امپدانس با مقدار اسیدیته قابل تیتر در شیرهای خام براساس درجه دورنیک 83/88% و در شیرهای پاستوریزه 4/85% و نیز میزان تطابق مقدار بار باکتریایی شیر با مقدار اسیدیته در شیرهای خام و پاستوریزه به ترتیب 14/94% و 27/93% به دست آمد. بنابر نتایج مطالعه حاضر، تکنیک امپدانس به عنوان جایگزینی برای روش‌های مرسوم قدیمی می تواند مورد استفاده باشد.