بررسی تغییرات اکسیداتیو گلبول‌های قرمز در مواجهه تجربی با آفت‌کش لیندین در جوجه‌های گوشتی نژاد راس

Abstract

گاما هگزا کلرو سیکلوهگزان (لیندین) یکی از آفت‌کش‌های پایدار کلره است که به شکل شامپو یا لوسیون جهت کنترل کنه و شپش در انسان و حیوان و همچنین به عنوان حشره‌کش در کشاورزی استفاده می‌شود. خاصیت پایداری و چربی دوستی این ترکیب و نیز استفاده مکرر آن در محصولات کشاورزی سبب شده است که از نقطه نظر باقیمانده آن در محصولات کشاورزی و خوراک دام و انسان مورد توجه ویژه‌ای قرار داشته باشد. از آنجا که تحقیقات نشان می‌دهد ایجاد استرس اکسیداتیو و کم خونی از عوارض قابل توجه در هنگام مواجهه با برخی آفت‌کش‌ها به شمار می‌آید، لذا در این تحقیق بر آن شدیم تا اثرات اکسیداتیو این ترکیب را با اندازه‌گیری آنتی‌اکسیدان‌های آنزیمی گلبول قرمز همچون کاتالاز و گلوتاتیون پراکسیداز ارزیابی کنیم. همچنین مقادیر PCV و ارتباط آنها با فعالیت آنزیم‌ها مورد توجه قرار گرفته است. در این تحقیق 180 قطعه جوجه گوشتی نژاد راس به طور تصادفی به 4 گروه تقسیم و به مدت 45 روز با جیره غذایی حاوی صفر (شاهد)، 25، 50 و 75 پی‌پی‌ام لیندین تغذیه شدند. در پایان 15، 30 و 45 روزگی وزن جوجه‌ها اندازه‌گیری شد و سپس خون‌گیری با هپارین به عمل آمد و کاتالاز و گلوتاتیون پراکسیداز گلبول‌های قرمز و PCV آنها اندازه‌گیری گردید. فعالیت کاتالاز گلبول قرمز در گروه 25 پی‌پی‌ام در مقایسه با شاهد و سایر گروه‌ها در 15 روزگی به طور معنی‌داری افزایش یافته (05/0p<)، پایین‌ترین و بالاترین فعالیت کاتالاز به ترتیب در گروه‌های 75 و 25 پی‌پی‌ام دیده شد. فعالیت گلوتاتیون پراکسیداز در تمام گروه‌‌ها در مقایسه با کنترل در روز 15 به طور معنی‌داری افزایش و سپس در روز 45 کاهش یافت. اندازه‌گیری PCV نشان داد که تغییر معنی‌داری مابین گروه‌ها و کنترل وجود ندارد. بنابراین از این تحقیق نتیجه‌گیری می‌شود که تجویز لیندین باعث تغییراتی در فعالیت کاتالاز و گلوتاتیون پراکسیداز گلبول قرمز می‌شود. این تغییرات توام با تغییرات PCV که از نشانه‌های کم‌خونی در پرندگان است، نمی‌باشد.