تعیین حریم کیفی چاه های آب شرب با درنظر گرفتن پتانسیل آسیب‌پذیری آبخوان

Abstract

در اغلب مناطق قسمت قابل ملاحظه‌ای از آب شرب به وسیله چاه‌ها و از منابع آب زیرزمینی تامین می‌شود. منابع مورد استفاده برای تامین آب شرب همواره در معرض تهدید آلاینده‌های مختلف می‌باشند. دراین مقاله با استفاده از مدل‌های MODFLOW، WhAEM2000 و DRASTIC محدوده حریم کیفی چاه‌های شرب تعیین شده است. در این تحقیق ابتدا مدل مفهومی آبخوان دشت رودان توسط مدل MODFLOW ساخته شد. مدل پایدار برای یک سال آبی نرمال و همچنین مدل ناپایدار برای سه سال آبی ساخته شد که خطای مدل برای حالت ماندگار و غیر ماندگار به ترتیب برابر با 49/1 و 32/2 به دست آمد. در ادامه از نتایج بدست آمده در محیط WhAEM2000 استفاده شد و حریم کیفی چاه‌ها به دو روش شعاع ثابت محاسبه‌شده و روش تحلیلی محاسبه گردید. سپس با استفاده از روش DRASTIC میزان آسیب‌پذیری آبخوان در محدوده‌های حریم کیفی چاه‌های شرب شناسایی و مبنایی برای تعیین دوره بازگشت حریم کیفی در محدوده دشت رودان در استان هرمزگان گردید. نتایج نشان داد که عمده چاه‌های شرب در محدوده با آسیب‌پذیری بالا واقع شده و عمده کاربری اراضی واقع در محدوده حریم کیفی فعالیتهای کشاورزی است. برای این مناطق حریم کیفی با دوره بازگشت 10 ساله تعیین گردید زیرا اعمال حریم کوچک، خطر آلودگی آب چاه را بالا می‌برد. همچنین برای مناطق با آسیب پذیری کمتر و کاربری‌های اراضی دیگر نیز می‌توان حریم حفاظتی کوچکتری اعمال کرد؛ زیرا اعمال حریم بزرگتر در این مناطق هزینه‌های اجتماعی و اقتصادی زیادی را به دنبال خواهد داشت.