مقایسه و ارزیابی ردپای آب آبی، سبز و خاکستری گندم در اقلیم‌های مختلف ایران

Abstract

ردپای‌آب نشان‌دهنده آب مصرفی واقعی محصولات در سه جزء آبی، سبز و خاکستری است، که امروزه در راستای مدیریت نوین منابع‌آب با رویکرد یکپارچه مورد‌ توجه قرار‌گرفته‌است. به‌منظور ارزیابی مناسب آب مصرفی در بخش کشاورزی، لازم است که شاخص ردپای‌آب در اقلیم‌های مختلف مورد بررسی قرار‌گیرد. در این تحقیق به ارزیابی ردپای آب محصول‌گندم در نقاط استراتژیک از نظر منابع‌آب (آب آبی، آب سبز و آب خاکستری) و ارائه الگوی‌کشت بهینه در اقلیم‌های مختلف ایران پرداخته‌شد. ابتدا 33 استان کشور بر اساس اقلیم‌بندی یونسکو طبقه‌بندی شدند. تمامی ایستگاه‌ها در 6 اقلیم، خیلی‌مرطوب خنک‌گرم (PH-C-W)، نیمه‌خشک سرد‌گرم (SA-K-W)، نیمه‌خشک خنک‌خیلی گرم (SA-C-VW) ، خشک خنک‌گرم (A-C-W)، خشک معتدل‌گرم (A-M-W) و خشک خنک خیلی‌گرم (A-C-VW) دسته‌بندی شدند. ردپای آب محصول در هر سه جزء آب آبی، سبز و خاکستری در هر اقلیم محاسبه‌شد. نتایج نشان‌داد، بیشترین مقادیر ردپای آب‌آبی در قسمت‌های مرکزی و جنوبی، بیشترین مقدار ردپای آب‌سبز در قسمت‌های شمالی و غربی و بیشترین مقدار ردپای آب‌خاکستری در قسمت‌های جنوبی دیده می‌شود. میانگین ردپای آب‌سبز، آبی و خاکستری به ترتیب 3/503، 8/1392 و 2/286 متر‌مکعب بر تن بدست‌آمد. نتایج این تحقیق نشان داد که کشت محصول گندم در همه اقلیم‌ها مناسب نبوده و در اقلیم‌های A-C-W و A-C-VW ایران توصیه نمی‌گردد.