استخراج و وزن دهی شاخص های معرف اصول حکمرانی آب کشاورزی در شبکه های آبیاری و زهکشی خوزستان

Abstract

اصول شفافیت، مشارکت، پایداری، استاندارد‌سازی، نظارت و اثربخشی به عنوان اصول اساسی حکمرانی خوب در مدیریت منابع آب می باشند. در این تحقیق ابتدا، استخراج شاخص‌های معرف اصول حکمرانی آب کشاورزی در استان خوزستان با استفاده از روش دلفی در دستور کار قرار گرفت. سپس وزن هر یک از شاخص‌های استخراج شده، با استفاده از مدل بردار ویژه محاسبه گردید. داده‌های مورد نیاز با طراحی پرسشنامه‌های تخصصی و با استفاده از نظرات متخصصین آب و خاک استان خوزستان به دست آمد. بر اساس نتایج مطالعه، 16 شاخص به عنوان شاخص‌های معرف اصول حکمرانی آب استخراج شدند. همچنین نتایج نشان داد، شاخص‌های مدیریت منابع آب از اصل شفافیت، خودگردانی نظام بهره‌برداری آب کشاورزی از اصل مشارکت و آماده بکار بودن پمپ‌ها از اصل استاندارد‌سازی با مقادیر عددی 211/0، 155/0 و100/0 دارای بیشترین وزن و شاخص‌های دور آبیاری از اصل پایداری، کارایی مدیریت برق تأسیسات از اصل استاندارد‌سازی و نرخ نزاع آبیاری از اصل نظارت، با مقادیر عددی 017/0 ، 019/0 و 027/0 کمترین وزن را به خود اختصاص دادند. از طرفی دیگر، مجموع مقادیر عددی وزن شاخص‌ها نشان می دهد که در مدیریت منابع آب شبکه‌های آبیاری و زهکشی خوزستان، اصول شفافیت، مشارکت و استاندارد‌سازی در مقایسه با اصول پایداری، نظارت و اثربخشی، بیشتر مورد توجه متخصصین علوم آب وخاک این استان، قرار گرفته است.