الگوی بهینه تولید محصولات زراعی با تأکید بر افزایش کارایی مصرف آب (مطالعه موردی: شرکت مزرعه نمونه گرگان)

Abstract

کاهش منابع آبی موجود در کشور از یک سو و افزایش تقاضای روزافزون تولید محصولات کشاورزی از سوی دیگر، لزوم توجه به مدیریت منابع آبی مورد استفاده در بخش کشاورزی را بیش از پیش افزایش داده است. مطالعه حاضر با هدف تدوین الگوی بهینه تولید محصولات زراعی در شرکت مزرعه نمونه گرگان به‌عنوان یکی از واحدهای پیشرو در بخش کشاورزی استان گلستان با تأکید بر افزایش کارایی مصرف آب طرح‌ریزی و اجرا شد. به این منظور، از آمار و اطلاعات دفتری این واحد کشاورزی در سال زراعی 95-1394 در قالب تدوین الگوی برنامه‌ریزی ریاضی چند معیاره استفاده گردید. نتایج نشان داد که با تدوین الگوی بهینه تولید محصولات زراعی در این واحد کشاورزی، کارایی مصرف آب به میزان 15 درصد، بازده ناخالص به میزان 9 درصد و خالص انرژی تولیدی به میزان 20 درصد افزایش می‌یابد. لذا، می‌توان گفت که در شرایط بهینه تولید محصولات زراعی در این واحد، آرمان‌های حداکثر بازده ناخالص و حداکثر خالص انرژی تولیدی به‌عنوان آرمان‌های اقتصادی در کنار آرمان افزایش کارایی مصرف آب به‌صورت هم‌زمان قابل‌دسترس خواهد بود. در پایان، با توجه به نتایج به‌دست‌آمده پیشنهاد شد که به‌منظور افزایش سودآوری در مزارع شرکت مزرعه نمونه گرگان هم‌زمان با تأکید بر افزایش کارایی مصرف آب، محصولات گندم، کلزا، پنبه، ذرت و یونجه ترکیب اصلی الگوی کشت محصولات زراعی در این واحد کشاورزی را تشکیل دهند.