تحلیل حساسیت پارامترهای شبیه‌سازی رواناب سطحی در منطقه ولنجک تهران: کاربرد روش‌های وارس، سوبول و موریس

Abstract

مدیریت یکپارچه رواناب‌های شهری در توسعه پایدار زیرساخت‌های شهری امری مهم محسوب می‌شود؛ به طوری که عدم توجه به آن نه تنها سبب هدر رفت منابع می‌شود، بلکه می‌تواند منجر به بروز مشکلات بسیاری از منظر زیست‌محیطی و حمل ‌و نقل شهری شود. شبیه‌سازی صحیح رواناب‌های شهری در تصمیم‌گیری‌های مدیریتی ضروری است. در این مقاله، محدوده زیرحوضه ولنجک از زیرحوضه‌های شهری تهران به عنوان منطقه مورد مطالعه انتخاب و مدل SWMM به منظور مدل‌سازی رواناب‌های سطحی در این حوضه به کار گرفته شده است. به دلیل ماهیت تصادفی سیل، تغییرات مکانی شدید پارامتر‌های مدل و خطا‌های اندازه‌گیری، مدل‌سازی رواناب‌ها با عدم قطعیت‌ همراه است. هدف این مقاله، شناسایی، رتبه‌بندی و غربالگری پارامتر‌های کنترل‌کننده خروجی مدل و تعیین میزان تأثیرگذاری هر یک از آن‌ها بر عدم قطعیت خروجی مدل می‌باشد. تحلیل حساسیت عملکرد مدل SWMM بر اساس معیار‌های مختلف، برای نخستین بار بر اساس مفهوم واریوگرام انجام شده است. به این منظور، 15 پارامتر مدل SWMM در نظر گرفته شده‌اند و تحلیل حساسیت به سه روش‌ وارس، سوبول و موریس انجام شده است. نتایج حاصل از سه روش با یکدیگر مقایسه و در نهایت، شش پارامتر به عنوان پارامتر‌های مؤثر شناسایی شده‌اند.