ارزیابی پارامترهای کیفی آب زیرزمینی با استفاده از GIS و زمین‌آمار (مطالعه موردی: دشت ارومیه)

Abstract

در این تحقیق، هدف ارزیابی دقت روش‌های درون‌یابی جهت پیش‌بینی پراکنش مکانی تعدادی از شاخص‌های کیفی آب زیرزمینی دشت ارومیه می‌باشد. در ابتدا داده‌های کیفی 20 حلقه چاه در سال آبی 1393-1380 آنالیز شیمیایی گردید. آزمون کلوموگروف- اسمیرنوف نشان داد که داده‌ها نرمال نبوده و درنتیجه جهت نرمال‌سازی از تبدیل باکس کاکس استفاده شد سپس با استفاده از نرم‌افزار GIS بهترین مدل واریوگرام به ساختار فضائی داده‌ها برازش داده شد. نتایج نشان داد که برای پارامترهای کیفی، مدل‌های دایره‌ای، کروی و نمایی بهترین مدل نیم تغییر نماها می‌باشند. سپس تغییرپذیری آن‌ها با روش‌های مختلف درون‌یابی همچون کریجینگ و عکس مجذور فاصله با توان‌های یک، دو و سه موردبررسی قرار گرفت. نقشه‌های پهنه‌بندی پارامترهای کیفی با روش کریجینگ ساده در محیط نرم‌افزار ArcGIS ترسیم گردید. همچنین آبخوان دشت ازلحاظ مصارف کشاورزی و شرب با استانداردهای ویل کاکس و شولر موردبررسی قرار گرفت. نتایج استاندارد ویل کاکس نشان داد که آب 40 درصد از چاه‌های واقع در این دشت دارای آب‌شور و قابل‌استفاده برای کشاورزی بوده و نتایج دیاگرام شولر حاکی از کیفیت خوب و قابل قبول آب زیرزمینی دشت برای شرب را تأیید کرد.