ارزیابی نظریه‌های ‌بازی و ورشکستگی جهت تأمین حقابه‌ زیست‌محیطی هورالهویزه

Abstract

در دهه‌ اخیر، رخداد ریزگردها با منشأ خارجی در غرب و جنوب غرب ایران که بخشی از آن‌ها مربوط به خشک شدن تالاب‌های بین‌النهرین به‌ویژه هورالهویزه می‌باشد، افزایش چشم‌گیری داشته است و باعث بروز مشکلات فراوانی در مناطق تحت تأثیر شده است. با توجه به فرامرزی بودن پدیده ریزگردها به راه‌حلی بین‌المللی برای مدیریت این مسئله ضروری است. هدف از تحقیق حاضر بررسی و ارزیابی روش‌های همکارانه (نظریه ورشکستگی نسبی) و غیر همکارانه نظریه بازی‌ها (روش حل اختلاف غیرمتقارن نش) برای بررسی شرایط تامین حقابه زیست محیطی تالاب هورالهویزه در سناریوهای مختلف تخصیص بین سه کشور ایران، ترکیه و عراق می‌باشد. نتایج نشان داد گزینه برتر از بین راهکار موجود برای ترغیب ترکیه در جهت رهاسازی حجم بیشتری از آب دجله برای عراق و در راستای آن تأمین حقابه زیست محیطی هورالهویزه، تشکیل ائتلاف ایران با عراق برای یک توافق جامع سیاسی – اقتصادی با کشور ترکیه جهت رعایت حقابه زیست محیطی هورالهویزه است. با مقایسه دو روش همکارانه و غیر همکارانه مشخص گردید که روش غیر همکارانه برای ایران سهم آب بیشتری را نسبت به روش همکارانه در پی خواهد داشت. روش پیشنهادی این تحقیق می تواند در بررسی تامین حقابه‌های زیست محیطی آب‌های مشترک بکار رود.