عدم قطعیت مقادیر شدت-فراوانی بارش‌های حداکثر در اثر تغییر اقلیم آتی (مطالعه موردی: استان خراسان رضوی)

Abstract

گرمایش جهانی خصوصیات بارش‌های حدی را دستخوش تغییراتی خارج از دامنه تغییرات درونی اقلیم کرده است. در این تحقیق تحلیلی از نحوه تغییر مقادیر شدت-مدت-فراوانی بارش(IDF) تحت 10 سناریوی اقلیمی مشتق شده از مدل‌های اقلیم جهانی و سناریوی انتشار A1B برای دوره 2040- 2021 در استان خراسان رضوی ارائه شده است. مقادیر IDF برای 23 ایستگاه مورد بررسی تحت سناریوهای اقلیمی آینده در 3 سطح ریسک (25%، 50% و 75%) توسط یک روش ترکیبی پیشنهادی شامل: (1) تصویر سازی سناریوی بارش روزانه آتی توسط یک مدل ریزمقیاس نمایی ناپارامتریک توسعه داده شده برای مناطق خشک و نیمه خشک، (2) استخراج مقادیر IDF براساس روابط چندک-فراوانی بارش بین بارش‌های ساعتی و روزانه در ترم سری‌های حداکثر سالانه، برآورد شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که شدت بارش‌ها در سطح ریسک 50% نسبت به دوره پایه 2012-1993 بین 23-% تا 3/7% تغییر خواهد کرد. در این بین تداوم‌های کمتر نسبت به بیشتر دامنه تغییرات مثبت تری داشته و در دوره‌‌های بازگشت بالاتر دامنه تغییرات وسیعتر خواهد بود. بطور کلی مناطق مرکزی و جنوبی افزایش کمتری را نسبت به نواحی شمالی استان شاهد خواهند بود. همچنین مناطق پرباران شدت سیل خیزی بیشتری را پیش رو خواهند داشت؛ و در مقابل مناطق کم باران کاهش شدیدتری را متحمل می‌شوند. درسطوح ریسک کم نیز مقادیر شدت‌های حداکثر در آینده افزایش خواهد یافت؛ که این موضوع باید در طراحی سازه‌های پراهمیت مورد توجه خاص قرار گیرد.