کاربرد آنالیزهای چند متغیره، اندیس‌های اشباع و دیاگرام‌های ترکیبی در تحلیل کیفی آبخوان آبرفتی دشت کرمان

Abstract

خصوصیات شیمیایی آبخوان آب زیرزمینی دشت کرمان مورد مطالعه قرار گرفته و از نتایج آزمایشات فیزیکی و شیمیایی مربوط به 58 حلقه چاه عمیق استفاده گردیده است. در این نمونه‌ها خصوصیات فیزیکی و شیمیایی و یون‌های اصلی (Na⁺, K⁺, Ca⁺⁺, Mg⁺⁺, Cl^-, SO₄^{- -}, HCO₃^-) مورد سنجش قرار گرفته‌اند. روشهای مختلف شامل دیاگرام‌های ترکیبی، اندیس‌های اشباع و آنالیزهای چند متغیره در ارزیابی پارامترهای کیفی استفاده شده است. نتایج نشان داده‌‌اند که رخساره هیدروشیمیایی غالب (Na, K–Cl, SO₄) در ٧٣ درصد از نمونه‌ها می‌باشد. اندیس اشباع از کلسیت، دولومیت، ژیپس و آراگونیت محاسبه و نشان دهنده وضعیت فوق اشباع نسبت به کلسیت و دولومیت می‌باشد. تحلیل خوشه‌ای، منابع آب را در سه گروه مجزا قرار می‌دهد که منطبق با زمان ماندگاری آب و میزان واکنش با مواد آبخوان از هم مجزا می‌شوند. نتایج تحلیل عاملی نشان می‌دهد که 3/96 درصد از تغییرات کیفی آب توسط 5 عامل کنترل می‌شود. عامل اول و مهمترین عامل، انحلال هالیت موجود در آبرفتهای دشت کرمان است. انحلال ژیپس که کماکان در آبخوان اتفاق می‌افتد، در درجه دوم اهمیت قرار دارد.