کاربرد مفهوم آب مجازی در مدیریت منابع آب ایران

Abstract

ایران به دلیل واقع شدن در اقلیم خشک و نیمه خشک و همچنین با رشد روزافزون مصارف آب، در سالهای آتی با خطر بروز بحران آب مواجه می‌باشد. لذا برای مقابله با آن می‌بایست نسبت به انواع مصرف آب با حساسیت بیشتری برخورد شود. از جمله این مصارف، آب مجازی است. آبی که در فرآیند تولید کالاها به کار می‌رود، آب مجازی نامیده می‌شود که بخشی از آن نیز در محصول نگه داشته شده است. وقتی کالاها به بازارهای جهانی وارد می‌شوند، تجارت آب مجازی اتفاق می‌افتد. انتظار می‌رود که تجارت آب مجازی، مصرف آب را در سطح ملی و بین‌المللی به دلیل استفاده کاراتر و تخصصی‌تر از آب، کاهش دهد. امروزه مفهوم آب مجازی یکی از موضوعات مهم در مدیریت منابع آب به شمار می‌رود. در این مطالعه وضعیت سازگاری مفهوم آب مجازی در ایران بررسی شده است. به این منظور روشی برای کمی سازی و ارزیابی آب نهفته در صادرات و واردات محصولات کشاورزی طی سال‌های 1385-1375 در ایران ارائه شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که طی سال‌های مورد بررسی، در ایران تراز تجارت آب مجازی، منفی و ایران به واردکننده آب مجازی تبدیل گردیده است.