ارزیابی آزمایشگاهی تأثیر برخی شرایط محیطی بر ویژگی‌های تعدادی از ردیاب‌های منتخب به منظور کاربرد در مطالعات ردیابی منابع آب

Abstract

امروزه عملیات ردیابی از کاربردی‌ترین روش‌های موجود در هیدروژئولوژی است که در آن انتخاب ردیاب مناسب از مهمترین عواملی است که موفقیت مطالعات وابستگی زیادی به آن دارد. در انتخاب ردیاب مناسب، شناخت کافی از رفتار ردیاب‌ در شرایط محیطی مختلف ضروری است. دراین مقاله اثر فاکتورهایی همچون pH، نور، دما، شوری، کلر آزاد و جذب در محیط متخلخل بر تعدادی از ردیاب‌های عمده‌ی مورد استفاده در مطالعات ردیابی شامل اورانین، ائوزین و رودامینB (از ردیاب‌های رنگی فلورسنت)، پرمنگنات پتاسیم (از ردیاب‌های رنگی غیر فلورسنت) و کلرید سدیم و پتاسیم (از ردیاب‌های نمکی) بررسی شد. نتایج به ‌دست آمده از آزمایش‌های متعدد تأیید کننده کاهش چشمگیر ویژگی فلورسنس اورانین در محیط اسیدی و افزایش این ویژگی در محیط قلیایی می‌باشد. همچنین نتایج نشان داد که ائوزین ناپایدارترین ردیاب در برابر تابش نور خورشید بوده و به شدت دچار واپاشی فتوشیمیایی می‌گردد. پرمنگنات پتاسیم نیز در اثر تابش نور خورشید و افزایش دما تبدیل به پودر قهوه‌ای رنگ اکسید منیزیم می‌شود و عملاً ویژگی خود را به عنوان ردیاب از دست می‌دهد. شدت فلورسنس رودامینB در اثر افزایش دما و همچنین افزایش شوری ناشی از NaCl و KCl کاهش می‌یابد در حالی ‌که اورانین و ائوزین در برابر افزایش دما و شوری محیط از مقاومت بالایی برخوردارند. در رابطه با جذب در محیط ریزدانه، نتایج نشان داد از میان ردیاب‌های رنگی، رودامینB و پرمنگنات پتاسیم در محیط ریزدانه به شدت جذب می‌شوند. در حالی ‌که اورانین و ائوزین از مقاومت بالایی نسبت به جذب برخوردارند. کلر مورد استفاده در تصفیه آب می‌تواند به عنوان یک اکسید کننده قوی حتی در غلظت‌های کم نیز منجر به از بین رفتن ویژگی فلورسنس اورانین، ائوزین و رودامینB ‌شود