تحلیل فراوانی رودبادهای مرتبط با رخداد بارش های ابرسنگین ایران

Abstract

در این مقاله فراوانی و شناسایی موقعیت رودبادها در زمان رخداد بارش‌های ابر سنگین ایران با استفاده از رویکرد محیطی به گردشی تحلیل شد. از پایگاه داده بارش روزانه‌ کشور 1437 ایستگاه همدید، اقلیمی و باران‌سنجی)، 125 روز از سنگین‌ترین و فراگیرترین بارش‌های ایران براساس آستانه‌ بالای 99 درصد، برای بررسی برگزیده شد. فراوانی رودبادها و موقعیت آنها در محدوده‌ وسیعی از صفر تا 120 درجه طول شرقی و صفر تا 80 درجه عرض شمالی در 5 تراز 250، 300، 400، 500 و 600 هکتوپاسکال و در چهار دیده‌بانی در ساعت‌های 00:00، 06:00، 12:00 و 18:00 گرینویچ (به ترتیب ساعت‌های 3:30، 9:30، 15:30 و 21:30 به وقت محلی) بررسی شد. نتایج نشان می‌دهد که رودبادها از نظر زمانی به جز در تراز 250 هکتوپاسکال که در ساعت 00:00 فراوانی قابل ملاحظه‌ای را نشان داده بودند؛ در دیگر ترازهای مورد بررسی، عمدتاً در ساعت 18:00 بر روی منطقه دیده می‌شوند. به طور کلی در بیشتر موارد، رودبادها در ساعت 18:00 تا تراز 600 هکتوپاسکال کشیده شده‌اند و این ضخامت زیاد لایه‌ ناپایدار است که توانسته همزمان بر روی بخش‌های وسیعی از ایران، بارش‌های سنگینی را ایجاد کند. در این بررسی اگرچه رودبادها در خلیج فارس و تا حدودی نیز در جنوب غرب ایران دارای فراوانی قابل ملاحظه‌ای بوده‌اند، با این حال بخش‌های شمالی عربستان محل اصلی استقرار و تمرکز رودبادها در زمان رخداد بارش‌های ابرسنگین و فراگیر ایران بوده است.