مقایسه روشهای ترسیم حریم حفاظتی چاه؛ مطالعه موردی: چاه‌های شرب شهر همدان

Abstract

حریم حفاظتی چاه، ناحیه سطحی و یا زیر سطحی پیرامون چاه است که در هنگام پمپاژ، آب چاه را تامین نموده و مواد آلاینده از طریق آن وارد سیستم آب زیرزمینی شده و نهایتاً به داخل چاه راه پیدا خواهند کرد. در این تحقیق ضمن معرفی روش شعاع ثابت محاسبه‌ای، روش‌های تحلیلی KLF و Wyssling و روش مدل عددی به عنوان متداول‌ترین روش‌ها جهت تعیین حریم حفاظتی چاه، به منظور مقایسه روش‌های مذکور از داده‌های نه حلقه از چاه‌های شرب شهر همدان استفاده گردید. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که با افزایش زمان حرکت (افزایش فاصله از چاه)، از دقت و تطابق روش‌های شعاع ثابت و تحلیلی نسبت به مدل عددی کاسته می‌شود. حریم ترسیمی توسط روش شعاع ثابت محاسبه ای بخش قابل ملاحظه ای از حریم حفاظتی ترسیم شده توسط مدل عددی در بخش بالادست چاه را در برنمی‌گیرد. درحالیکه بخش‌های غیرضروری در پائین دست چاه را که جزء حریم حفاظتی واقعی چاه نمی‌باشد را شامل می‌شود. همچنین حریم‌های ترسیمی توسط روش‌های تحلیلی KLF و Wyssling علیرغم اینکه در مقایسه با روش شعاع ثابت، مساحت بیشتری از حریم حفاظتی مدل عددی را پوشش می‌دهند؛ ولی از نظر شکل ظاهری باریک و کشیده بوده و بخش قابل ملاحظه‌ای از فواصل جانبی حریم حفاظتی عددی را دربرنمی‌گیرند. بطور کلی مدل عددی دقیق ترین روش جهت ترسیم حریم حفاظتی چاه می‌باشد ولی در صورت عدم وجود داده، زمان، سرمایه و تخصص کافی استفاده از روشهای ساده‌تری مانند روش‌های شعاع ثابت و تحلیلی نیز از دقت قابل قبول برخوردار خواهد بود.