پیش بینی زمان واقعی جریان‌ ورودی روزانه به مخزن سد کارون 3 با تلفیق روش اتورگــرسیو و پیش‌بینی‌های بارندگی

Abstract

پیش‌بینی در زمان واقعی جریان رودخانه‌ها در بهره‌برداری بهینه از سیستم‌های منابع آب و به ویژه سدهای مخزنی به عنوان پیش‌نیازهای اصلی و اساسی مطرح هستند ولی به دلیل پیچیدگی بالای وقایع هیدروکلیماتولوژی، انجام پیش بینی در زمان واقعی بسیار دشوار و غالبأ توأم با خطا می‌باشد. این امر باعث شده کارهای زیادی برای دست یافتن به مدل‌های پیش‌بینی کوتاه‌مدت جریان رودخانه‌ها و به ویژه جریان ورودی مخازن سدها انجام گیرد و به تبع آن مدل‌های متنوعی تهیه و ارائه شده است. در حوضه کارون به دلیل تعدد سدهای بزرگ ساخته شده یا در دست ساخت و اهمیت بالای تولید بهینه برق آبی در این حوضه، انجام پیش‌بینی جریان ورودی به مخازن در زمان واقعی اهمیت ویژه‌ای داشته لذا در این تحقیق رودخانه کارون به عنوان نمونه موردی انتخاب شده و پیش بینی در زمان واقعی جریان ورودی به مخزن کارون 3 در دوره زمانی ابتدای آذر تا پایان اسفند‌ماه 1383 که مصادف با آبگیری مخزن سد کارون3 بود، با روش تلفیقی تکنیک اتورگرسیو و پیش‌بینی‌های بارندگی انجام گرفت. در این روش که براساس روند تغییرات دبی روزانه ورودی به مخزن سد کارون3 در یک دوره پنج روزه قبلی، دبی روزهای بعدی پیش‌بینی می‌گردد، جهت ایجاد یک ارتباط منطقی با شرایط دوره آتی مورد نظر، چندین سری اعداد تصادفی تولید شده و یکی از این سری اعداد تصادفی که بیشترین تطابق را با روند بارندگی‌های روزهای آتی دارد انتخاب گردید. همچنین به منظور مقایسه نتایج، پیش‌بینی جریان با روش اتورگرسیو ساده نیز انجام گرفت. نتایج حاکی از آنست که خطای روش پیشنهادی برای روزهای غیربارانی 7/12 درصد و در روزهای بارانی 8/31 درصد بوده است و بطور میانگین خطای این روش در 109 روز پیش‌بینی انجام گرفته برابر 21 درصد بدست آمد که در مقایسه با روش اتورگرسیو ساده که دارای خطای متوسط 30 درصد بود، دارای دقت بیشتری می‌باشد.